IP/ 09/ 1367 Βρυξέλλες , 28 Σεπτεμβρίου 2009 Αντιμονοπωλιακοί κανόνες : Η Επιτροπή εκδίδει νέο κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία για τις κοινοπραξίες ναυτιλιακών εταιρειών τακτικών γραμμών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε νέο κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία για τις κοινοπραξίες που αναθεωρεί την παρούσα απαλλαγή που εφαρμόζεται για τις κοινοπραξίες ναυτιλιακών εταιρειών τακτικών γραμμών από την απαγόρευση της συνθήκης ΕΚ (άρθρο 81) σχετικά με τις περιοριστικές πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων. Ο ισχύων κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία αριθ. 823/2000, που λήγει τον Απρίλιο του 2010, επιτρέπει στις ναυτιλιακές εταιρείες να συνεργάζονται με σκοπό την από κοινού παροχή υπηρεσιών μεταφοράς εμπορευμάτων (με τις λεγόμενες «κοινοπραξίες»). Ο νέος κανονισμός παρατείνει για μια ακόμη πενταετία την απαλλαγή που ισχύει σήμερα για τέτοιου είδους συνεργασία, μέχρι τον Απρίλιο του 2015, εντός ενός νέου νομοθετικού και οικονομικού περιβάλλοντος. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν ιδίως τη μείωση του μεριδίου αγοράς πέραν του οποίου οι εταιρείες δεν τυγχάνουν αυτόματης απαλλαγής βάσει του κανονισμού, και την επέκταση του πεδίου της απαλλαγής σε όλες τις υπηρεσίες τακτικών θαλάσσιων μεταφορών φορτίου. Η αρμόδια για θέματα ανταγωνισμού Επίτροπος Neelie Kroes δήλωσε τα εξής: «Από το 1995 χορηγείται στις ναυτιλιακές εταιρείες απαλλαγή υπό όρους από τους κανόνες ανταγωνισμού όταν παρέχουν από κοινού υπηρεσίες μεταφοράς. Καθώς οι αγορές αλλάζουν, η εξαίρεση αυτή θα πρέπει να αναθεωρηθεί. Μετά από προσεκτική εξέταση, η Επιτροπή αποφάσισε να τροποποιήσει και να παρατείνει για πέντε ακόμη έτη τον κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία για τις κοινοπραξίες. Είμαι πεπεισμένη ότι με τον κανονισμό επιτυγχάνεται η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων των ναυτιλιακών εταιρειών και των χρηστών των μεταφορικών υπηρεσιών.» Κοινοπραξία είναι η συνεργασία μεταξύ τακτικών γραμμών θαλάσσιας μεταφοράς για την από κοινού παροχή υπηρεσίας θαλάσσιας μεταφοράς φορτίου . Αυτές οι συμφωνίες επιτρέπουν συνήθως στις εταιρείες τακτικών γραμμών θαλάσσιας μεταφοράς να εξορθολογήσουν τις δραστηριότητές τους και να επιτυγχάνουν οικονομίες κλίμακας. Εάν οι κοινοπραξίες αντιμετωπίζουν επαρκή ανταγωνισμό, οι χρήστες των μεταφορικών υπηρεσιών που παρέχονται από τις κοινοπραξίες (όπως οι ναυλωτές) συνήθως ωφελούνται από βελτιώσεις σε επίπεδο παραγωγικότητας και ποιότητας των υπηρεσιών. Ο κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία για τις κοινοπραξίες, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1995 και στη συνέχεια ανανεώθηκε το 2000 και 2005 (βλ. IP/05/477 ), προβλέπει απαλλαγή για τις κοινοπραξίες εταιρειών τακτικών γραμμών θαλάσσιας μεταφοράς οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού. Τόσο σύμφωνα με το νέο όσο και τον ισχύοντα κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία , όλες οι συμφωνίες κοινοπραξιών (εκτός ιδίως εκείνων που αφορούν τον καθορισμό τιμών) στόχος των οποίων είναι η συνεκμετάλλευση υπηρεσιών τακτικών γραμμών θαλάσσιας μεταφοράς εξαιρούνται από την απαγόρευση της συνθήκης ΕΚ σχετικά με τις περιοριστικές πρακτικές επιχειρήσεων (άρθρο 81) εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις και τηρούν τις υποχρεώσεις που ορίζονται στον κανονισμό. Ο νέος κανονισμός ενσωματώνει τις τροποποιήσεις που ήταν αναγκαίες μετά την κατάργηση το 2006 του κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία των ναυτιλιακών διασκέψεων (βλ. IP/06/1249 ). Στόχος του είναι επίσης να ανταποκρίνεται περισσότερο στις τρέχουσες πρακτικές της αγοράς και να εναρμονίσει την απαλλαγή κατά κατηγορία των κοινοπραξιών με τους άλλους κανονισμούς απαλλαγής κατά κατηγορία για την οριζόντια συνεργασία μεταξύ εταιρειών. Το πεδίο εφαρμογής του νέου κανονισμού επεκτάθηκε σε όλες τις υπηρεσίες τακτικών γραμμών θαλάσσιας μεταφοράς φορτίου, ανεξάρτητα εάν προβλέπουν ή όχι χρήση εμπορευματοκιβωτίων. Ο κατάλογος των απαλλασσόμενων δραστηριοτήτων αναθεωρήθηκε έτσι ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις τρέχουσες πρακτικές της αγοράς. Το όριο του μεριδίου αγοράς μειώθηκε από 35% σε 30% και διευκρινίζεται η μέθοδος υπολογισμού. Τέλος, οι ρήτρες εξόδου και οι περίοδοι «παγώματος», σε περίπτωση που ένα μέλος επιθυμεί να αποσυρθεί από την κοινοπραξία, παρατάθηκαν έτσι ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις τρέχουσες πρακτικές της αγοράς, αλλά εξακολουθούν να διασφαλίζουν την ευελιξία των μεταφορέων. Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής αποκάλυψε την ύπαρξη ενός συσχετισμού δεσμών μεταξύ των κοινοπραξιών ή/και των μελών τους. Ο νέος κανονισμός διευκρινίζει ότι η Επιτροπή μπορεί να ανακαλέσει το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία, όταν οι εν λόγω δεσμοί έχουν αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό. Εάν μια κοινοπραξία δεν πληροί τις προϋποθέσεις του κανονισμού, παραδείγματος χάρη εάν το μερίδιο αγοράς των μελών της υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο, αυτό δεν σημαίνει ότι μια τέτοια συνεργασία είναι αυτόματα παράνομη, αλλά ότι τα μέρη θα πρέπει να αξιολογήσουν τη συμβατότητά της με τους κανόνες ανταγωνισμού σε μεμονωμένη βάση. Η αναθεώρηση του κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία για τις κοινοπραξίες άρχισε το 2007 με διεξοδική έρευνα της αγοράς. Η Επιτροπή πραγματοποίησε διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους τρίτους βάσει προκαταρκτικού σχεδίου κανονισμού το φθινόπωρο του 2008 (βλ. IP/08/1566 ). Ο νέος κανονισμός θα αρχίσ ει να ισχύει μόλις λήξει η ισχύς του παρόντος κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία στις 25 Απριλίου 2010, προθεσμία που παρέχει στον κλάδο θαλάσσιων μεταφορών επαρκή χρονικά περιθώρια προσαρμογής στους νέους αναθεωρημένους κανόνες. Βλέπε επίσης MEMO/09/ 420 .