IP/09/1771 Βρυξέλλες, 22 Ιουλίου 2009 Η Επιτροπή εντείνει τη δράση για την αντιμετώπιση της νόσου του Alzheimer και άλλων νευροεκφυλιστικών παθήσεων Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση της νόσου του Alzheimer, της άνοιας και άλλων νευροεκφυλιστικών παθήσεων. Αυτές οι κοινές στην Ευρώπη υγειονομικές και κοινωνικές προκλήσεις απαιτούν συντονισμένα μέτρα για να εξασφαλιστεί αποτελεσματική πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και περίθαλψη των πασχόντων. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται επίσης να συνενώσουν τους πόρους τους και να συντονίσουν καλύτερα τις ερευνητικές τους προσπάθειες στο πεδίο των νευροεκφυλιστικών παθήσεων και, ειδικότερα, της νόσου του Alzheimer , προγραμματίζοντας για πρώτη φορά τις οικείες επενδύσεις στην έρευνα από κοινού και όχι η καθεμία χωριστά. Στην Ευρώπη, οι πάσχοντες από τη νόσο του Alzheimer και συναφείς διαταραχές υπερβαίνουν σήμερα τα επτά εκατομμύρια και ο αριθμός τους προβλέπεται να διπλασιαστεί τα επόμενα 20 έτη. Ο προγραμματισμός, οι επενδύσεις και η συνεργασία στον συγκεκριμένο τομέα σήμερα είναι ζωτικής σημασίας, τόσο για τον έλεγχο του κοινωνικού κόστους των ασθενειών αυτών, όσο και για την προσφορά ελπίδας, αξιοπρέπειας και πιο υγιεινής ζωής στα εκατομμύρια των πασχόντων και στις οικογένειές τους. Τα σημερινά μέτρα αποτελούν ένα σημαντικό πρώτο βήμα στο πλαίσιο της εκστρατείας «Η Ευρώπη για τους ασθενείς» της Επιτροπής, αλλά και της νέας προσέγγισης που συνίσταται σε κοινό προγραμματισμό στον τομέα της έρευνας . Η Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) Ανδρούλλα Βασιλείου, αρμόδια για την υγεία, δήλωσε τα εξής: « Η απώλεια διανοητικής ικανότητας λόγω άνοιας δεν αποτελεί φυσιολογική εξέλιξη του γήρατος. Λαμβάνοντας υπόψη τη γήρανση του πληθυσμού της Ευρώπης, πρέπει να συνεργαστούμε για τη βαθύτερη κατανόηση και την πρόληψη των παθήσεων αυτών. Πρέπει να επιδείξουμε αλληλεγγύη προς τα άτομα που πάσχουν από άνοια, με την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά την περίθαλψή τους και με το σεβασμό των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειάς τους. » Ο Επίτροπος της Janez Poto čnik , αρμόδιος για την επιστήμη και την έρευνα, δήλωσε τα εξής: « Επιθυμούμε να συμβάλουμε στην ενίσχυση του ρόλου της έρευνας στην αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων όπως είναι η νόσος του Alzheimer και οι συναφείς διαταραχές. Η Επιτροπή έχει προϊστορία στη στήριξη ευρωπαϊκών ερευνητικών έργων, στα οποία συμμετέχουν οι καλύτεροι επιστήμονες του χώρου. Αν όμως τα κράτη μέλη αρχίσουν να συντονίζουν τα εθνικά τους προγράμματα με κοινό θεματικό άξονα, αυτό θα είναι μεγάλο βήμα προόδου. Με τη σύσταση για κοινό προγραμματισμό της έρευνας, που προτείνουμε σήμερα, καλούμε τα κράτη μέλη να δεσμευθούν σε μια ρεαλιστική προσέγγιση για τη συνένωση των πόρων και των επενδύσεων στην έρευνα με σκοπό την καλύτερη αντιμετώπιση της νόσου του Alzheimer και άλλων νευροεκφυλιστικών παθήσεων. Πρόκειται για μια ευκαιρία για την ευρωπαϊκή επιστήμη και για την ανταπόκριση σε μια πρόκληση της σύγχρονης ευρωπαϊκής κοινωνίας.» Αυξανόμενη κοινωνική και οικονομική επιβάρυνση Λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και της μείωσης της αναλογίας εργαζομένων/συνταξιούχων αυξάνεται η κοινωνική και οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγονται τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα. Το 2005, το συνολικό κόστος της άμεσης και της άτυπης περίθαλψης ασθενών με νόσο του Alzheimer και άλλες μορφές άνοιας στην ΕΕ-27 υπολογιζόταν σε 130 δισ. ευρώ (21.000 ευρώ ανά ασθενή), ενώ το 56% των δαπανών αυτών αναλογεί στην άτυπη περίθαλψη. Οι πιο διαδεδομένες μορφές άνοιας στην ΕΕ είναι η νόσος του Alzheimer (περίπου 70% των περιστατικών) και η αγγειακή άνοια (ποσοστό κάτω του 30%). Η Επιτροπή προτείνει τέσσερα κύρια πεδία δράσης Στόχος της ευρωπαϊκής αυτής πρωτοβουλίας είναι να αντιμετωπιστούν τα βασικά προβλήματα που προκαλούνται από τη νόσο του Alzheimer και την άνοια σε τέσσερα κύρια πεδία: πρώιμη διάγνωση της άνοιας και μείωση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας, βελτίωση του συντονισμού της έρευνας μεταξύ των χωρών της ΕΕ, ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και παροχή φόρουμ προβληματισμού σχετικά με τα δικαιώματα, την αυτονομία και την αξιοπρέπεια των πασχόντων. Η πρώτη πρωτοβουλία κοινού προγραμματισμού για τον συντονισμό της έρευνας που έχει ως αντικείμενο τη νόσο του Alzheimer και άλλα νευροεκφυλιστικά νοσήματα Η νόσος του Alzheimer και οι συναφείς διαταραχές χαρακτηρίστηκαν από τις χώρες της ΕΕ πεδίο από το οποίο θα έπρεπε να ξεκινήσει ο κοινός προγραμματισμός ερευνητικών δραστηριοτήτων. Ο κοινός προγραμματισμός αφορά τις χώρες της ΕΕ που είναι διατεθειμένες να δεσμευθούν στη διαμόρφωση κοινού στρατηγικού ερευνητικού προγράμματος, το οποίο θα τους επιτρέπει να συμμετέχουν με βάση την αρχή της μεταβλητής γεωμετρίας. Είκοσι χώρες της Ευρώπης έχουν ήδη δηλώσει ότι είναι διατεθειμένες να συνενώσουν πόρους και να αναλάβουν τη διεξαγωγή έρευνας σε έναν τομέα όπου η κοινή πρωτοβουλία μπορεί να προσδώσει μεγάλη προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με τις κατακερματισμένες ερευνητικές προσπάθειες που καταβάλλονται σήμερα στην Ευρώπη. Αυτή η πιλοτική πρωτοβουλία κοινού προγραμματισμού αναμένεται να προλειάνει το έδαφος για άλλες ανάλογες πρωτοβουλίες στο μέλλον. Ιστορικό Η νόσος του Alzheimer και οι άλλες μορφές άνοιας εντάσσονται στην ευρύτερη έννοια των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψηφίσματα το 1996 και το 1998, ενώ στη στρατηγική της Επιτροπής στον τομέα της υγείας « Μαζί για την υγεία» του 2007 διαπιστώνεται η ανάγκη βαθύτερης κατανόησης των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, όπως είναι η νόσος του Alzheimer , στο πλαίσιο της γήρανσης. Το 2008 το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων και, ειδικότερα, της νόσου του Alzheimer . Η Επιτροπή χρηματοδοτεί ερευνητικά έργα με αντικείμενο τη νόσο του Alzheimer και τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα μέσω του 7 ου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα. Περισσότερες πληροφορίες : Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της νόσου του Alzheimer και άλλων μορφών άνοιας http :// ec . europa . eu / health / ph _ information / dissemination / diseases / alzheimer _ en . htm Στρατηγική της ΕΕ στον τομέα της υγείας – Μαζί για την υγεία http :// ec . europa . eu / health / ph _ overview / strategy / health _ strategy _ en . htm Δικτυακός τόπος της εκστρατείας «Η Ευρώπη για τους ασθενείς» http :// ec . europa . eu / health - eu / europe _ for _ patients / index _ el . htm Dementia Yearbook 2008 (Επετηρίδα του 2008 για την άνοια) http :// ec . europa . eu / health / ph _ information / reporting / docs /2008_ dementiayearbook _ en . pdf Συλλογή ερευνητικών έργων με αντικείμενο τον εγκέφαλο που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ: ftp://ftp.cordis.europa.eu/pub/fp7/docs/brain-research-eu-funding_en.pdf MEMO /09/346 Πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με πιλοτική πρωτοβουλία κοινού προγραμματισμού με σκοπό την καταπολέμηση των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, ιδίως της νόσου του Alzheimer http :// ec . europa . eu / research / press /2009/ pdf / com _2009_0379_ en . pdf MEMO /09/347 Ενδεικτικός κατάλογος χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων με αντικείμενο τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα MEMO/09/345 Questions and answers on Alzheimer's disease and other dementias