IP/09/190 Βρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 2009Καταναλωτές: η ΕΕ θα απαγορεύσει το φουμαρικό διμεθύλιο (DMF) στα καταναλωτικά προϊόντα όπως οι καναπέδες και τα υποδήματαΗ χρήση της ουσίας φουμαρικό διμεθύλιο (DMF) – βιοκτόνο το οποίο προκάλεσε σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις σε εκατοντάδες καταναλωτές, λόγω της χρήσης του σε καταναλωτικά προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως π.χ. καναπέδες και υποδήματα – θα πρέπει να απαγορευθεί σε ολόκληρη την ΕΕ. Σήμερα τα κράτη μέλη ψήφισαν υπέρ σχεδίου απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να εξασφαλιστεί ότι δεν θα διατεθούν στην αγορά της ΕΕ καταναλωτικά προϊόντα όπως τα δερμάτινα έπιπλα ή τα υποδήματα που περιέχουν DMF, μια ουσία με ισχυρή ευαισθητοποιητική δράση. Τα προϊόντα που διατίθενται ήδη στην αγορά πρέπει να ανακληθούν και να αποσυρθούν αμέσως. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Φινλανδία, η Πολωνία, η Σουηδία και το ΗΒ οι καταναλωτές που χρησιμοποίησαν προϊόντα που περιέχουν DMF αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα υγείας, μεταξύ άλλων, κνησμό, ερεθισμό, ερύθημα, εγκαύματα και σε ορισμένες περιπτώσεις οξείες αναπνευστικές διαταραχές. Το σχέδιο απόφασης της Επιτροπής αφορά μέτρο επείγουσας ανάγκης σε επίπεδο ΕΕ, έως ότου δοθεί μόνιμη λύση με την έκδοση κανονιστικών μέτρων. Σύμφωνα με την απόφαση που ψηφίστηκε σήμερα, το σχέδιο απόφασης της Επιτροπής θα υποβληθεί προς διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στη συνέχεια στο σώμα των Επιτρόπων για τελική έγκριση. Η Επίτροπος της ΕΕ αρμόδια για θέματα καταναλωτών, κ. Meglena Kuneva, δήλωσε: «Δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός στα θέματα ασφάλειας. Με ικανοποίηση διαπιστώνω ότι το σύστημα RAPEX λειτούργησε σωστά και εξασφάλισε ότι τα επικίνδυνα προϊόντα που περιέχουν DMF απομακρύνονται με ταχύ ρυθμό από την αγορά. Ωστόσο, πρέπει να προχωρήσουμε με μέτρα επείγουσας ανάγκης της ΕΕ ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στην πηγή του. Η απαγόρευση της χρήσης του DMF σε ολόκληρη την ΕΕ και σε όλα τα καταναλωτικά προϊόντα αποσκοπεί στην εξάλειψη των σοβαρών κινδύνων για την υγεία και κυρίως των σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων που εμφανίστηκαν σε ορισμένους καταναλωτές ύστερα από την έκθεσή τους σε αυτή τη χημική ουσία, μόνο λόγω της χρήσης δερμάτινων προϊόντων καθημερινής χρήσης.» Ο κίνδυνος που παρουσιάζει η ουσία DMF Το φουμαρικό διμεθύλιο (DMF) χρησιμοποιείται από τους παραγωγούς ως βιοκτόνο για την προστασία από τη μούχλα η οποία μπορεί να επιφέρει ζημιά στα δερμάτινα έπιπλα ή τα υποδήματα κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης ή της μεταφοράς σε υγρά κλίματα. Το DMF τοποθετείται σε μικρά σακουλάκια στο εσωτερικό των επίπλων ή προστίθενται στις συσκευασίες των υποδημάτων. Στη συνέχεια, η ουσία εξατμίζεται και εμποτίζει το δέρμα, προστατεύοντάς το από τη μούχλα. Διαπιστώθηκε, ωστόσο, ότι η ουσία αυτή είχε σοβαρές επιπτώσεις στους καταναλωτές οι οποίοι έρχονταν σε επαφή με τα προϊόντα. Το DMF διαπέρασε τα ρούχα των καταναλωτών και έφθασε στο δέρμα[1], προκαλώντας επώδυνη δερματίτιδα. Το γεγονός ότι στις σοβαρές περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα δύσκολη η θεραπεία, αυξάνει τις επιβλαβείς επιπτώσεις. Επομένως, η παρουσία DMF αποτελεί σοβαρό κίνδυνο. Η επικίνδυνη χημική ουσία προκάλεσε αρχικά ανησυχίες όταν οι αρχές ορισμένων κρατών μελών υπέβαλαν κοινοποιήσεις μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για επικίνδυνα μη εδώδιμα καταναλωτικά προϊόντα (RAPEX). Οι κοινοποιήσεις αφορούσαν καναπέδες, πολυθρόνες και υποδήματα και οι κλινικές δοκιμές επιβεβαίωσαν ότι η αιτία της δερματίτιδας που προκλήθηκε στους καταναλωτές οι οποίοι ήρθαν σε επαφή με αυτά τα προϊόντα ήταν η ουσία DMF[2]. Στη συνέχεια, η Γαλλία και το Βέλγιο θέσπισαν απαγόρευση σε εθνικό επίπεδο και η Ισπανία πρόκειται να πράξει το ίδιο. Η νέα απόφαση που εγκρίθηκε σήμερα θα αφορά όλα τα κράτη μέλη. Οι ισχύοντες κανόνες Η χρήση της ουσίας DMF απαγορεύεται ήδη στην κατασκευή προϊόντων στην ΕΕ, δεδομένου ότι τα βιοκτόνα που περιέχουν DMF δεν εγκρίνονται σύμφωνα με την οδηγία για τα βιοκτόνα (98/8/ΕΚ). Εντούτοις, οι κατασκευαστές εκτός της ΕΕ ενδέχεται να χρησιμοποιούν αυτά τα μη επιτρεπόμενα βιοκτόνα και να εξάγουν κατόπιν τα προϊόντα τους στην ΕΕ. Συνεπώς, η σημερινή απόφαση προστατεύει τους καταναλωτές της ΕΕ από τον κίνδυνο που προέρχεται από την ουσία DMF σε εισαγόμενα προϊόντα κατά τον ίδιο τρόπο που προστατεύονται από προϊόντα που παράγονται εντός της ΕΕ. Πρόσφατα μέτρα που θεσπίστηκαν από τα κράτη μέλη Το Δεκέμβριο του 2008 η Γαλλία εξέδωσε διάταγμα[3] για την απαγόρευση της εισαγωγής και της διάθεσης στην αγορά καθισμάτων και υποδημάτων που περιέχουν DMF. Η διάρκεια ισχύος του διατάγματος είναι 1 έτος. Το γαλλικό διάταγμα επιβάλλει επίσης την ανάκληση όλων των καθισμάτων και των υποδημάτων τα οποία περιέχουν, ή των οποίων η συσκευασία περιέχει, ορατό DMF. Τον Ιανουάριο του 2009 το Βέλγιο εξέδωσε διάταγμα[4] με το οποίο απαγορεύει τη διάθεση στην αγορά κάθε προϊόντος που περιέχει DMF. Η Ισπανία εξετάζει το ενδεχόμενο της θέσπισης μέτρου. Πλαίσιο - RAPEX Το RAPEX είναι το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ για επικίνδυνα μη εδώδιμα καταναλωτικά προϊόντα, το οποίο εξασφαλίζει ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής με σκοπό την παρεμπόδιση της διάθεσης στην αγορά και της χρήσης προϊόντων που δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών. Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε: http://ec.europa.eu/consumers/safety/rapex/index_en.htm [1] Williams JDL, et al (2008) An outbreak of furniture dermatitis in the U.K.(εκδήλωση κρουσμάτων δερματίτιδας από τα έπιπλα στο Ηνωμένο Βασίλειο). British Journal of Dermatology 159: 233-234. [2] Rantanen T (2008) The cause of the Chinese sofa/chair dermatitis epidemic is likely to be contact allergy to dimethylfumarate, a novel potent contact sensitizer (Η επιδημία δερματίτιδας που προκάλεσαν οι καναπέδες και οι καρέκλες από την Κίνα είναι πιθανό να οφείλεται σε αλλεργία λόγω της επαφής με το φουμαρικό διμεθύλιο, έναν νέο ισχυρό εξ επαφής ευαισθητοποιητή). Concise communication. British Journal of Dermatology 159: 218-221. [3] Υπουργείο Οικονομίας, Βιομηχανίας και Απασχόλησης, Διάταγμα της 4ης Δεκεμβρίου 2008 για την αναστολή της διάθεσης στην αγορά καθισμάτων και υποδημάτων που περιέχουν DMF. Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλίας, 10 Δεκεμβρίου 2008, Κείμενο 17/108. [4] Η Υπουργός Δημόσιας Υγείας και ο Υπουργός Προστασίας του Καταναλωτή, Υπουργικό Διάταγμα σχετικά με την απαγόρευση της διάθεσης στην αγορά εμπορευμάτων και προϊόντων που περιέχουν DMF, Επίσημη Εφημερίδα του Βελγίου της 12.1.2009.