IP/09/ 1663 Brussel, 3 november 2009 Najaarsprognoses 2009-2011: Europese economie op weg naar geleidelijk herstel In de najaarsprognoses van de Commissie wordt voorspeld dat de Europese economie zich in de tweede helft van dit jaar zal beginnen te herstellen van de recessie, hoewel het bbp voor geheel 2009 nog wel zal dalen met ongeveer 4%. Verwacht wordt dat het bbp geleidelijk zal groeien met naar schatting ¾% in 2010 en 1½% in 2011. Het nakende herstel is te danken aan gunstige externe omgevings- en financiële factoren en aan de aanzienlijke budgettaire en monetaire beleidsmaatregelen die zijn genomen. Verder zullen een aantal factoren de particuliere vraag temperen en bijgevolg het herstel afremmen. Met name de arbeidsmarktvoorwaarden zullen zwak blijven, met een EU-werkloosheidscijfer dat naar schatting zal oplopen tot 10¼%. Verwacht wordt dat ook het overheidstekort zal stijgen tot 7½% van het bbp in 2010, alvorens in 2011 licht te dalen wanneer de economie weer aantrekt en de tijdelijke maatregelen geleidelijk aan uitdoven. "De Europese economie herstelt van de recessie. Veel is te danken aan de ambitieuze maatregelen van de overheden, de centrale banken en de EU, die niet alleen hebben voorkomen dat het systeem volledig in elkaar is gestort, maar tevens het herstel een flinke duw in de rug hebben gegeven. De weg die voor ons ligt, is er echter één met veel uitdagingen. Om de dynamiek in stand te houden en de duurzaamheid van het herstel te ondersteunen, is het essentieel dat wij alle aangekondigde maatregelen volledig ten uitvoer leggen en de gezondmaking van de banksector voortzetten. Wij mogen ook de middellange termijn niet uit het oog verliezen en we moeten nadenken hoe we de ongunstige gevolgen van de crisis voor de arbeidsmarkten, de overheidsfinanciën en de potentiële groei het beste kunnen aanpakken", aldus Joaquín Almunia, commissaris voor economische en monetaire zaken . Na de diepste, langste en wijdst verspreide recessie in haar geschiedenis, heeft de EU-economie thans een keerpunt bereikt. De afgelopen maanden is er een duidelijke verbetering van de economische situatie en de financiële voorwaarden merkbaar, grotendeels dankzij de ongekende budgettaire en monetaire beleidsmaatregelen die zijn genomen. Verscheidene financiële indicatoren staan nu terug op het niveau van vóór de crisis, en tegelijk neemt het vertrouwen toe. Ook de vooruitzichten voor de wereldwijde groei en handel zijn verbeterd, vooral voor de opkomende economieën. Op basis van deze ontwikkelingen en mede in het licht van een gunstige voorraadaanpassing, wordt verwacht dat de bbp-groei in de EU en de eurozone in de tweede helft van dit jaar opnieuw positief zal zijn. Geleidelijk herstel in het vooruitzicht De betere vooruitzichten op korte termijn in de EU en in de rest van de wereld zijn deels het resultaat van tijdelijke factoren. Aangezien het effect hiervan in de loop van 2010 langzaam verdwijnt, zal de wereldeconomie vermoedelijk een dipje kennen. Daarom wordt verwacht dat de EU-uitvoer tijdens de prognoseperiode slechts geleidelijk zal toenemen. Ook de binnenlandse vraag wordt met een aantal beperkingen geconfronteerd. Wegens de lage capaciteitsbezetting, de vrij zwakke vraagvooruitzichten, de gematigde rentabiliteitsstijging en de nog steeds bescheiden kredietgroei zullen de investeringen zich pas in 2011 herstellen. Hoewel het particuliere verbruik tijdens de recessie een stabiliserende factor is gebleken, zullen de huishoudens hun uitgaven tijdens de komende periode vermoedelijk matigen wegens de noodzaak om hun budgettaire situatie te saneren en wegens de zwakke arbeidsmarktvooruitzichten. Een andere beperkende factor is het verwachte ongunstige effect van de financiële crisis op de potentiële output. Na een eerste opleving zal de bbp-groei in de EU en de eurozone naar verwachting enigszins afnemen, alvorens vanaf de tweede helft van 2010 opnieuw aan te trekken. Arbeidsmarkt en overheidsfinanciën onder druk Hoewel de arbeidsmarkt van de EU de recessie beter dan verwacht heeft doorstaan (grotendeels door beleidsmaatregelen op korte termijn, in het verleden doorgevoerde hervormingen en arbeidsoppotting in sommige lidstaten), wordt tijdens de komende kwartalen een stijging van de werkloosheid verwacht. De werkgelegenheid zal dit jaar met ongeveer 2¼% teruglopen en in 2010 wordt een verdere daling van ongeveer 1¼% verwacht. Naarmate het herstel vaste voet krijgt, zal de werkgelegenheid tegen eind 2010 en vanaf 2011 geleidelijk stabiliseren. Ook de overheidsfinanciën hebben harde klappen gekregen. Het overheidstekort in de EU zal dit jaar vermoedelijk zelfs verdrievoudigen (tot bijna 7% van het bbp, tegenover 2¼% in 2008) en in 2010 verder stijgen tot ongeveer 7½%. Dit is deels te wijten aan de werking van de automatische stabilisatoren en discretionaire maatregelen ter ondersteuning van de economie, maar wijst ook op een meer dan gebruikelijke daling van de inkomsten ten gevolge van de crisis. In 2011 wordt een lichte vermindering van het tekort verwacht, tot iets onder de 7% van het bbp, naarmate de activiteit weer aantrekt en de tijdelijke maatregelen uitdoven. Niettemin wordt aangenomen dat de schuldquote zal blijven stijgen. Inflatie blijft gematigd De inflatie in de EU en de eurozone zou enigszins toenemen ten opzichte van het huidige, zeer lage niveau, maar zou niettemin gematigd blijven tijdens de prognoseperiode. Verwacht wordt dat de HCIP-inflatie in 2010 iets meer dan 1% zal bedragen en in 2011 in zowel de EU als de eurozone zowat 1½% zal belopen. Hoewel de toenemende grondstoffenprijzen vermoedelijk opwaartse druk op de inflatie zullen uitoefenen, zou van de aanzienlijke verzwakking van de economie en de lage groei van de lonen een temperend effect moeten uitgaan. Onzekerheid blijft groot De vooruitzichten nu de Europese economie herstelt van de recessie, blijven hoogst onzeker en zijn afhankelijk van niet te verwaarlozen, maar elkaar algemeen genomen in evenwicht houdende risico's. Het herstel zou groter dan verwacht kunnen uitvallen, als de genomen beleidsmaatregelen doeltreffender zijn dan verwacht bij het herstellen van de gezondheid van de financiële sector en bij het bevorderen van het vertrouwen, of als de wereldwijde vraag sterker toeneemt. Het effect van zwakke arbeidsmarktvoorwaarden en investeringsbeperkingen zou echter sterker kunnen zijn dan verwacht. Indien het bankwezen zijn balans niet op orde brengt, kan het niet in staat blijken het herstel voldoende te ondersteunen. Ook de risico's voor de inflatievooruitzichten houden elkaar algemeen genomen in evenwicht. Tabellen en volledige najaarsprognoses zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/thematic_articles/article16051_en.htm Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED