IP/ 09/1241 Βρυξέλλες , 1 9 Αυγούστου 2009 Ανταγωνισμός : η Επιτροπή δημοσιεύει την ετήσια έκθεση του 2008 για την πολιτική ανταγωνισμού Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πολιτική ανταγωνισμού το 2008 περιλαμβάνει επισκόπηση των σημαντικότερων εξελίξεων στην πολιτική ανταγωνισμού της EE, καθώς και τα σημαντικότερα μέτρα για την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας. Η έκθεση παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους τα εργαλεία της πολιτικής ανταγωνισμού αξιοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης και υπογραμμίζει τα οφέλη της πολιτικής ανταγωνισμού για τους καταναλωτές. Στην προσπάθεια αυτή δεν παραμελήθηκαν τα άλλα μέσα για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού: η πάταξη των πρακτικών που υπονομεύουν τον ανταγωνισμό, ο έλεγχος των πράξεων συγχώνευσης, καθώς και η εξέταση των κρατικών ενισχύσεων συνεχίστηκαν όπως πριν. Η Επίτροπος Ανταγωνισμού Neelie Kroes δήλωσε: « Το 2008 υπήρξε ένα ασυνήθιστο και δύσκολο έτος κατά το οποίο η Ευρώπη αντιμετώπισε εντελώς νέες προκλήσεις. Πιστεύω ότι η δράση που ανέλαβε η Επιτροπή στον τομέα του ανταγωνισμού αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για τη διαφύλαξη της ενιαίας αγοράς και των οφελών του ανταγωνισμού, εξασφαλίζοντας συγχρόνως σταθερότητα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η πολύ καλή συνεργασία μεταξύ των εταίρων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο μας επέτρεψε να αντιμετωπίσουμε την κρίση αποτελεσματικά και έγκαιρα. Δεν χαλάρωσαν, ωστόσο, τα μέτρα εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού και σε άλλους τομείς. Οι κανόνες αυτοί είναι ακόμα περισσότερο ζωτικής σημασίας σε περιόδους κρίσης, και η Επιτροπή έχει να επιδείξει εξαιρετικά αποτελέσματα όσον αφορά την εφαρμογή τους». Η αναθεώρηση της πολιτικής ανταγωνισμού με σκοπό την επιτάχυνση και τη βελτίωση των αποφάσεων Το 2008 υπήρξε ιδιαίτερα καρποφόρο όσον αφορά την πολιτική ανταγωνισμού, τόσο σχετικά με την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία όσο και με τις κρατικές ενισχύσεις ή τον έλεγχο των συγχωνεύσεων. Στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, η Επιτροπή κινήθηκε προς την κατεύθυνση μιας ανάλυσης που βασίζεται περισσότερο στα οικονομικά αποτελέσματα των μέτρων στήριξης που κοινοποιούν τα κράτη μέλη , εκδίδοντας κανονισμό γενικής απαλλαγής κατά κατηγορίες και εισάγοντας το κριτήριο της στάθμισης. Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης Λευκή Βίβλο για τις αγωγές αποζημίωσης για παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΚ. Η Λευκή Βίβλος αντιπροσωπεύει ένα βήμα προόδου για την υπερπήδηση των φραγμών που εμποδίζουν την ουσιαστική αποζημίωση όσων έχουν υποστεί δυσμενείς συνέπειες λόγω προβλημάτων ανταγωνισμού. Συνεχίζοντας τις προσπάθειες για την καταπολέμηση των συμπράξεων (καρτέλ), η Επιτροπή θέσπισε μηχανισμό για τη διευθέτηση υποθέσεων συμπράξεων με τη σύμφωνη γνώμη των συμμετεχόντων μερών, μέσω μιας απλοποιημένης διαδικασίας διακανονισμού η οποία θα επιτρέψει στην Επιτροπή να διευθετεί ταχύτερα υποθέσεις συμπράξεων και να ελευθερώσει πόρους για την εξέταση άλλων υποθέσεων συμπράξεων και την κίνηση νέων ερευνών. Έμφαση στα οφέλη που αποφέρει η πολιτική ανταγωνισμού στους καταναλωτές Για πρώτη φορά, η ετήσια έκθεση για το 2008 περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο το οποίο αφορά ένα θέμα που θεωρείται ιδιαίτερης σημασίας στον τομέα της πολιτικής ανταγωνισμού. Το κεφάλαιο αυτό τιτλοφορείται «Συμπράξεις και καταναλωτές». Το 2008, η Επιτροπή εξέδωσε επτά αποφάσεις σε υποθέσεις συμπράξεων με τις οποίες επέβαλε πρόστιμα σε 34 επιχειρήσεις. Σε υποθέσεις όπως το καρτέλ μπανάνας, οι καταναλωτές ήταν αναγκασμένοι να καταβάλλουν υψηλότερες τιμές έως ότου η Επιτροπή εξάρθρωσε τη σύμπραξη που αποσκοπούσε στο καθορισμό των τιμών (βλ. IP/08/1509 ). Σύμφωνα με εκτιμήσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, η ζημία που υπέστη η οικονομία λόγω των συμπράξεων στις οποίες επέβαλε πρόστιμα η Επιτροπή κατά την περίοδο 2005-2007 ανέρχεται σε τουλάχιστον 7,6 δισ. EUR. Επιτήρηση δεσποζουσών επιχειρήσεων Για την καταπολέμηση των καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσης στην αγορά, το 2008 η Επιτροπή εξέδωσε σημαντικές αποφάσεις στους τομείς της ενέργειας και της πληροφορικής. Ως συνέχεια της έρευνας που διενήργησε η Επιτροπή στον ενεργειακό τομέα και κατόπιν ενδελεχών ερευνών της, η γερμανική επιχείρηση ενέργειας E.ON προσφέρθηκε οικειοθελώς να εκχωρήσει σημαντικά τμήματα των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων για την επίλυση των προβλημάτων ανταγωνισμού που είχε επισημάνει η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της έρευνας (βλ. IP/08/1774 ). Κατά τον τρόπο αυτό, νέοι ανταγωνιστές θα μπορέσουν να εισέλθουν στη γερμανική αγορά ενέργειας προσφέροντας περισσότερες δυνατότητες επιλογής στους γερμανούς καταναλωτές. Χάρη στη χωριστή διαχείριση της υποδομής μεταφοράς ενέργειας, θα βελτιωθεί επίσης η λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, δεδομένου ότι θα παρέχεται ίση πρόσβαση σε όλους τους φορείς. Επίσης το 2008, η Επιτροπή επέβαλε στην εταιρεία Microsoft δεύτερη χρηματική ποινή ύψους 899 εκατ. ΕUR για μη συμμόρφωση με απόφαση που εξέδωσε η Επιτροπή το 2004 και με την οποία απαιτούσε από την εταιρεία να προσφέρει στους ανταγωνιστές της βασικές πληροφορίες διαλειτουργικότητας με εύλογους όρους (βλ. IP/08/318 και MEMO/08/125 ). Ενημέρωση των πολιτών για τα πολύ θετικά αποτελέσματα Η πείρα του 2008 δείχνει ότι η πολιτική ανταγωνισμού ούτε στατική είναι ούτε άκαμπτη, αλλά είναι σε θέση να λαμβάνει υπόψη τις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες εξασφαλίζοντας συγχρόνως ίσους όρους ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά. Αυτός ο συνδυασμός σταθερών αρχών και ευέλικτων διαδικασιών κατέστησε την πολιτική ανταγωνισμού εποικοδομητικό και σταθεροποιητικό παράγοντα για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της EE και γενικότερα για την πραγματική οικονομία. Συγκεκριμένα, από την έναρξη της κρίσης, τον Οκτώβριο του 2008, έως το τέλος του έτους, η Επιτροπή εξέδωσε περί τις 40 αποφάσεις με σκοπό τη στήριξη των τραπεζών και της πραγματικής οικονομίας, καθώς και τρία κατευθυντήρια έγγραφα σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων για να στηρίξουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα και την ευρύτερη οικονομία κατά τη διάρκεια της κρίσης. Η ετήσια έκθεση του 2008 για την πολιτική ανταγωνισμού δημοσιεύεται στην ακόλουθ η ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/competition/publications/annual_report/index.html