IP/09/ 1538 Bruksela, dnia 16 października 2009 r. Rybołówstwo: wniosek Komisji dotyczący wielkości całkowitych dopuszczalnych połowów na rok 2010 W dniu dzisiejszym Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący nowych wielkości całkowitych dopuszczalnych połowów (TAC) i nakładów połowowych dla stad ryb występujących głównie w wodach Atlantyku i Morza Północnego, które mogą poławiać wspólnotowe statki rybackie. Wniosek ten sformułowano w oparciu o opinie naukowe dotyczące ilości ryb, których połów jest zgodny z zasadami zrównoważonego zarządzania połowami. Ponadto Komisja omówiła swoje metody robocze z państwami członkowskimi i sektorem rybołówstwa, wskutek czego w wielu przypadkach wielkości TAC zostały zmniejszone o nie więcej niż 15 proc. wielkości ustalonej w zeszłym roku. Od 2005 r. odnotowano poprawę stanu szeregu stad ryb występujących w europejskich wodach – proces ten jest jednak powolny. Podczas gdy w 2005 r. 32 z 34 ocenionych stad ryb padły ofiarą przełowienia, w tym roku liczba ta spadła do 30 na 35 stad ( rys.1 ). Ponadto liczba łowisk, których zamknięcie postulują naukowcy, spadła z 24 do 17 ( rys. 2 ). Stan ok. 57 stad jest nieznany ze względu na niską jakość danych uzyskanych ze statków rybackich lub niewystarczającą ilość badań. Przywracanie wszystkich europejskich stad ryb do zrównoważonego poziomu to jednakże proces powolny. Floty rybackie nie zdołały dostosować się wystarczająco szybko do zmian wynikających ze stosowania opinii naukowej. Co gorsza, w niektórych przypadkach przez ostatnie lata wielkości TAC ustanawiano powyżej poziomów, które zapewniałyby równowagę w poławianym stadzie. Komisarz ds. rybołówstwa Joe Borg powiedział o nowym wniosku: „Ciężko pracowaliśmy, żeby mieć pewność, że nasze propozycje są rozsądne, realistyczne i sensowne. Konsultowaliśmy się z sektorami branżowymi i wysłuchaliśmy ich racji. Wiem, że wiele osób pracujących w sektorze rybołówstwa chce, aby stada ryb eksploatowano w sposób zrównoważony. Skorzysta na tym branża rybołówstwa jak i całe społeczeństwo.” Tegoroczny wniosek jest znacznie krótszy od zeszłorocznych, ponieważ tymczasowe środki techniczne dotyczące okresów zamkniętych dla połowów, rozmiarów oczek w sieciach i obniżenia ilości odrzutów zostały przeniesione do osobnej grupy wniosków. Od dziś wnioski dotyczące „uprawnień do połowów” obejmować będą jedynie poziomy TAC, kwot połowowych i nakładów połowowych oraz środki ściśle powiązane z wykorzystywaniem tych kwot i nakładów. Ochrona dorsza: Ochrona dorsza jest wciąż bardzo istotną kwestią dla Komisji. Mimo wysiłków podejmowanych na rzecz ochrony dorsza od 2002 r. w takich miejscach jego występowania jak Morze Północne, wschodnia część kanału La Manche i cieśnina Skagerrak sytuacja w 2008 r. uległa pogorszeniu, ponieważ w roku tym połowy tego stada były największe od 1999 r. Co więcej, od 2005 r. w stadzie tym brakuje starszych ryb znajdujących się w okresie tarła i młodych ryb, które uzupełniałyby stado ( rys. 3 ). Doraźne zamykanie łowisk dorsza czy programy unikania jego połowów okazały się nieskuteczne jako środki ochrony stada i nie pomogły zmienić sposobów prowadzenia połowów. Poprawa sytuacji wymaga intensywniejszych działań ochronnych i wdrożenia planu ochrony dorsza przyjętego jesienią zeszłego roku. W efekcie uzyskamy obniżone poziomy nakładów połowowych czyli mniejszą eksploatację dorsza. Wielkości całkowitego dopuszczalnego połowu przyjmowane dla poszczególnych obszarów będą zmieniane stosownie do ilości dorsza występujących w morzu. Zwiększone poziomy TAC dla nielicznych stad: Wśród pozytywnych informacji wymienić należy fakt, że w przypadku niektórych stad objętych długoterminowymi planami zarządzania widać pierwsze korzystne skutki lepszego, długoterminowego podejścia do zarządzania tymi stadami. Po podniesieniu w zeszłym roku poziomu TAC dla soli występującej w Morzu Północnym o 7 proc. w tym roku możliwa była kolejna podwyżka. W przypadku drugiego stada objętego długoterminowym planem – stada soli w Zatoce Biskajskiej – możliwe okazało się podniesienie TAC o 2 proc. W ramach planu zaproponowano także zwiększenie TAC o 12 proc. w przypadku śledzia występującego w wodach na zachód od Szkocji. Obniżone poziomy TAC pomagają przywrócić równowagę w wielu stadach: Komisja proponuje także zmniejszenie połowów w celu ochrony najbardziej narażonych gatunków i dostosowania połowów do poziomów gwarantujących ich zrównoważenie: zgodnie z zeszłorocznymi uzgodnieniami TAC dla kolenia został obniżony o 90 proc., przy czym można go wykorzystywać jedynie w ramach przyłowu, konieczne okazały się istotne ograniczenia TAC dla plamiaka występującego w wodach na zachód od Szkocji, soli występującej we wschodniej części kanału La Manche i homarca występującego w okolicach Irlandii, zaproponowano 25-proc. zmniejszenie TAC w przypadku zagrożonych stad południowej żabnicy, witlinka występującego w Morzu Irlandzkim oraz w wodach na zachód od Szkocji, molwy niebieskiej, soli występującej w Morzu Irlandzkim oraz śledzia występującego w wodach na północ i zachód od Irlandii, wobec kolejnych 50 stad zaproponowano obniżki o 15 proc. Omawiane zmniejszenia poziomów TAC są zgodne z opinią naukową, zostały one jednakże złagodzone w celu zmniejszenia krótkoterminowych trudności dla sektora połowowego, ponieważ tam gdzie nie ma ryb, nie ma też rybaków. Dlatego środki te, choć bolesne, są jednocześnie niezbędne w celu przywrócenia równowagi w stadach. Tegoroczny wniosek nie obejmuje TAC dla stad zarządzanych wspólnie z Norwegią, Islandią, Rosją, Wyspami Owczymi i innymi państwami trzecimi, ponieważ w ich przypadku nie udało się jeszcze osiągnąć porozumienia. Komisja podtrzymuje swoje zobowiązanie do obniżenia ilości odrzutów z połowów, jednakże w tym zakresie sporą rolę do odegrania mają także rybacy, którzy powinni prowadzić połowy w sposób odpowiedzialny, wracając do portu po wykorzystaniu swoich kwot, stosując selektywne narzędzia połowowe i unikając skupisk młodych ryb. Komisja rozpoczęła już prace nad wnioskami dotyczącymi odpowiednich przepisów. Na podstawie omawianego wniosku Ministrowie państw członkowskich odpowiedzialni za rybołówstwo podejmą decyzję co do wielkości TAC na 2010 r. na posiedzeniu, które odbędzie się w dniach 14 i 15 grudnia. Więcej informacji: http://ec.europa.eu/fisheries/press_corner/press_releases/2009/com09_54_en.htm mapa obszarów połowowych ICES tabela przedstawiająca obecne wielkości TAC i propozycje Komisji na 2010 r. wykresy: wykres 1: historia przełowień niektórych stad wykres 2: liczba stad, wobec których naukowcy zalecają zaprzestanie połowów wykres 3: dorsz w Morzu Północnym, wschodniej części kanału La Manche i cieśninie Skagerrak Zob. także MEMO/09/458