IP/09/1593 Bruksela, dnia 28 października 2009 r. Komisja proponuje konkretne działania w celu poprawy funkcjonowania łańcucha dostaw żywności w UE Komisja przyjęła komunikat zmierzający do usprawnienia funkcjonowania łańcucha dostaw żywności w Europie. Zanotowany ostatnio gwałtowny spadek cen towarów rolnych oraz utrzymujące się jednocześnie wysokie konsumpcyjne ceny żywności wzbudziły obawy co do sprawnego funkcjonowania tego kluczowego sektora gospodarki europejskiej. Polepszenie stosunków handlowych pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w łańcuchu dostaw będzie znaczącym krokiem w kierunku usprawnienia łańcucha dostaw żywności, co w ostatecznym rozrachunku będzie korzystne zarówno dla wszystkich podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw, jak i konsumentów. „ Większa przejrzystość cen w całym łańcuchu dostaw żywności jest niezwykle istotna dla jego uczestników, konsumentów i decydentów . Nowe europejskie narzędzie monitorowania cen żywności jest znaczącym krokiem w tym kierunku.” stwierdził Joaquín Almunia, komisarz ds. gospodarczych i walutowych. Mariann Fischer Boel, komisarz ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, skomentowała to następująco: „Jak pokazują ostatnie wydarzenia na rynku mleczarskim, zbyt często ceny uzyskiwane przez rolników nie mają żadnego związku z cenami płaconymi przez konsumentów w sklepach. Wraz z organami krajowymi, podwoimy starania na rzecz zapewnienia skutecznego funkcjonowania łańcucha dostaw od producenta do konsumenta. Zamierzam zwrócić się do grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. mleka, aby przeprowadzili oni dogłębną analizę konkluzji zawartych w tym sprawozdaniu oraz zalecili działania, jeśli jest to konieczne. Musimy zapewnić naszym producentom mleka utrzymanie się na godziwym poziomie teraz i w przyszłości. Dotyczy to również producentów innych produktów rolnych.” W dzisiejszym komunikacie proponuje się konkretne działania programowe, podejmowane na szczeblu państw członkowskich i UE, zmierzające do poprawy funkcjonowania łańcucha dostaw żywności w Europie. Łańcuch dostaw żywności obejmuje ważne sektory gospodarki – rolnictwo, przemysł przetwórstwa spożywczego i dystrybucję – które razem zapewniają ponad 7 proc. miejsc pracy w Europie. Sektory te mają bezpośredni wpływ na wszystkich obywateli, gdyż wydatki na żywność stanowią średnio 16 proc. ogółu wydatków w gospodarstwie domowym. Dlatego też niezwykle ważne jest, aby łańcuch dostaw żywności funkcjonował prawidłowo w celu dostarczenia bezpiecznych produktów spożywczych o wysokiej jakości po przystępnych cenach. Zmiany cen żywności budzą od pewnego czasu rosnące wątpliwości co do prawidłowego funkcjonowania łańcucha dostaw żywności. Gwałtowny spadek cen towarów rolnych w 2008 r. zupełnie nie znalazł dotychczas odzwierciedlenia w spadku cen żywności na poziomie producenta i konsumenta. Było to szczególnie widoczne na rynku mleczarskim w ciągu ostatnich kilku miesięcy. W komunikacie opisano szczególnie newralgiczne aspekty stosunków umownych pomiędzy poszczególnymi uczestnikami łańcucha, wynikające z ich różnorodności i różnic w możliwościach negocjacyjnych. Podkreślono także brak przejrzystości cen w całym łańcuchu, jak również wzrastającą niestabilność cen towarów. Komunikat udowadnia również, że wewnętrzny rynek żywności jest nadal podzielony według produktów i poszczególnych państw członkowskich. W celu przezwyciężenia zidentyfikowanych trudności oraz poprawy funkcjonowania łańcucha dostaw żywności Komisja proponuje: wspieranie trwałych i opartych na zasadach rynkowych stosunków pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami uczestniczącymi w łańcuchu dostaw żywności: Komisja będzie współpracować z państwami członkowskimi w celu lepszego zidentyfikowania nieuczciwych praktyk umownych, wynikających z nierównych możliwości negocjacyjnych, oraz w celu podniesienia świadomości zainteresowanych stron w tej kwestii, a także ułatwienia zgłaszania potencjalnych nadużyć; w ścisłej współpracy z krajowymi organami ds. konkurencji, Komisja będzie nadal ściśle monitorować ewolucję kwestii związanych z konkurencją w obszarze łańcucha dostaw. zwiększenie przejrzystości w łańcuchu dostaw żywności: Komisja opublikowała dzisiaj pierwszą wersję europejskiego narzędzia monitorowania cen żywności, które przyczyni się do lepszego zrozumienia, w jaki sposób zmieniają się ceny, oraz wezwała państwa członkowskie do opracowania łatwo dostępnego serwisu internetowego służącego porównywaniu detalicznych cen żywności; Komisja ustanowiła również szereg środków na rzecz poprawy nadzoru rynku towarowych instrumentów pochodnych, z myślą o ograniczeniu niestabilności cen i spekulacji. sprzyjanie integracji wewnętrznego rynku żywności i konkurencyjności we wszystkich sektorach łańcucha dostaw żywności: Komisja dokona przeglądu wybranych norm środowiskowych i systemów ozna kowania pochodzenia, które mogą utrudniać handel transgraniczne. Komisja dokona oceny środków, których celem jest rozwiązywanie praktycznych problemów związanych z barierami terytorialnymi, dzięki którym dostawcy „wymuszają” na sprzedawcach detalicznych, aby zaopatrywali się oni lokalnie. W szczególności w sektorze podstawowym należy zbadać, jak można wzmocnić możliwości negocjacyjne rolników, na przykład poprzez tworzenie organizacji producentów, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad konkurencji. Mogłoby to nastąpić zarówno w kontekście wspólnej polityki rolnej, jak i w szerszym kontekście WPR po 2013 r. Do końca 2010 r. Komisja sporządzi sprawozdanie dotyczące postępów w zakresie realizacji tych wniosków. Ponieważ zaangażowanie ze strony zainteresowanych podmiotów i państw członkowskich ma zasadnicze znaczenie dla pomyślnej realizacji tych inicjatyw, proponuje się rozszerzyć skład, status i mandat Grupy Wysokiego Szczebla ds. Konkurencyjności Europejskiego Przemysłu Rolno-Spożywczego, w celu stworzenia forum dyskusyjnego dotyczącego łańcucha dostaw żywności. K omunikat ten jest wynikiem prac międzyresortowej grupy zadaniowej pod przewodnictwem Dyrekcji Generalnej AGRI i ECFIN, w której brały aktywny udział służby podległe paniom komisarz Kroes i Kuneva. Kontekst Komisja z uwagą śledzi zmiany cen żywności w ramach monitorowania rynku rozpoczętego w kontekście przeglądu jednolitego rynku z 2007 r. W grudniu 2008 r. Komisja opublikowała sprawozdanie okresowe zatytułowane „Ceny żywności w Europie” wraz z planem działania określającym główne kierunki polityczne. Pełny tekst komunikatu jest dostępny na stronie: http://ec.europa.eu/economy_finance/thematic_articles/article16028_en.htm