IP/09/570 Βρυξέλλες, 14 Απριλίου 2009Τηλεπικοινωνίες: Η Επιτροπή προσφεύγει κατά του Ηνωμένου Βασιλείου για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων.Η Επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά του Ηνωμένου Βασιλείου μετά από παράπονα χρηστών του Διαδικτύου και έπειτα από επανειλημμένη επικοινωνία της Επιτροπής με τις βρετανικές αρχές σχετικά με τη χρήση διαφημιστικής τεχνολογίας βασισμένης στη συμπεριφορά, γνωστής στους πάροχους υπηρεσιών του Διαδικτύου ως «Phorm». Η διαδικασία αναφέρεται σε πολλά προβλήματα της εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων στις τηλεπικοινωνίες, με βάση τους οποίους οι χώρες της ΕΕ οφείλουν να εξασφαλίσουν, μεταξύ άλλων, το απόρρητο των επικοινωνιών απαγορεύοντας την υποκλοπή και την παρακολούθηση χωρίς τη συναίνεση του χρήστη. Τα εν λόγω προβλήματα προέκυψαν κατά την έρευνα της Επιτροπής σχετικά με τη δράση των βρετανικών αρχών έπειτα από παράπονα χρηστών Διαδικτύου σχετικά με το Phorm. «Τεχνολογίες όπως η διαφήμιση βασισμένη στη συμπεριφορά στο Διαδίκτυο μπορούν να φανούν χρήσιμες για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, αλλά πρέπει να χρησιμοποιούνται έτσι ώστε να συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΕ. Οι εν λόγω κανόνες υπάρχουν για να προστατεύουν την προσωπική ζωή των πολιτών και πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρά από όλα τα κράτη μέλη» τόνισε η αρμόδια επίτροπος για τις επικοινωνίες κα Viviane Reding. «Παρακολουθούμε την υπόθεση Phorm εδώ και αρκετό καιρό και έχουμε καταλήξει ότι υπάρχουν προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εφαρμόσει κάποιους κανόνες της ΕΕ σχετικά με το απόρρητο των επικοινωνιών. Καλώ τις βρετανικές αρχές να τροποποιήσουν την εθνική τους νομοθεσία και να διασφαλίσουν ότι οι εθνικές τους αρχές θα αποκτήσουν επαρκείς εξουσίες και ότι θα διαθέτουν κατάλληλες κυρώσεις ώστε να επιβάλλουν τη νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με το απόρρητο των επικοινωνιών. Το γεγονός αυτό θα επέτρεπε στο Ηνωμένο Βασίλειο να αντιμετωπίσει σθεναρότερα νέες προκλήσεις για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων στις τηλεπικοινωνίες. Θα μπορούσε επίσης να καθησυχάσει τους βρετανούς καταναλωτές ως προς την προστασία της ιδιωτικής τους ζωής και των προσωπικών τους δεδομένων όταν χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο». Από τον Απρίλιο του 2008 η Επιτροπή λαμβάνει αρκετές ερωτήσεις από πολίτες και ευρωβουλευτές του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη χρήση μιας διαφημιστικής τεχνολογίας βασισμένης στη συμπεριφορά, γνωστής ως Phorm, από πάροχους υπηρεσιών Διαδικτύου στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η τεχνολογία Phorm λειτουργεί αναλύοντας συνεχώς την πλοήγηση των πελατών ώστε να προσδιορίσει τα ενδιαφέροντα των χρηστών και κατόπιν να τους υποβάλει συγκεκριμένες διαφημίσεις, όταν επισκέπτονται ορισμένες ιστοσελίδες. Τον Απρίλιο του 2008 ο φορέας εκμετάλλευσης σταθερών επικοινωνιών του Ηνωμένου Βασιλείου, η εταιρία ΒΤ παραδέχτηκε πως είχε δοκιμάσει την τεχνολογία Phorm το 2006 και το 2007 χωρίς να ενημερώσει τους πελάτες που εμπλέκονταν στη δοκιμή. Η ΒΤ εκτέλεσε μια ακόμη δοκιμή της τεχνολογίας βάσει προσκλήσεων την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 2008. Οι δοκιμές της ΒΤ κατέληξαν σε αρκετά παράπονα προς την αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων του Ηνωμένου Βασιλείου - στην Υπηρεσία Επιτρόπου Πληροφοριών (ICO) - και στην αστυνομία του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Επιτροπή έχει αποστείλει πολλές επιστολές στις βρετανικές αρχές από τον Ιούλιο του 2008, όπου ζητά να ενημερωθεί σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας της ΕΕ στο πλαίσιο της υπόθεσης Phorm. Κατόπιν ανάλυσης των ληφθέντων απαντήσεων, η Επιτροπή εκφράζει ανησυχίες για το ενδεχόμενο να υπάρξουν διαρθρωτικά προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εφαρμόσει τους κανόνες της ΕΕ που εξασφαλίζουν το απόρρητο των επικοινωνιών. Σύμφωνα με το βρετανικό νόμο, ο οποίος εφαρμόζεται από τη βρετανική αστυνομία, η παράνομη υποκλοπή συνομιλιών αποτελεί αδίκημα. Ωστόσο, το πεδίο του εν λόγω αδικήματος περιορίζεται μόνο στην υποκλοπή «με πρόθεση». Επιπλέον, σύμφωνα με αυτό το νόμο η υποκλοπή θεωρείται νόμιμη όταν ο υποκλοπέας έχει «βάσιμους λόγους να πιστεύει» ότι έχει δοθεί συγκατάθεση για την υποκλοπή. Η Επιτροπή εκφράζει ανησυχίες επίσης για το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν διαθέτει ανεξάρτητη εθνική αρχή εποπτείας που να ασχολείται με ανάλογες υποκλοπές. Σύμφωνα με την προειδοποιητική επιστολή που εστάλη σήμερα, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει στη διάθεσή του δύο μήνες για να απαντήσει σε αυτό το πρώτο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει. Αν η Επιτροπή δεν λάβει απάντηση ή αν οι παρατηρήσεις που θα υποβάλει το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι ικανοποιητικές, η Επιτροπή ενδέχεται να αποφασίσει να εκδώσει αιτιολογημένη γνώμη (το δεύτερο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει). Εάν το Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίσει να μην πληροί τις υποχρεώσεις του, η Επιτροπή θα παραπέμψει την υπόθεση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σύμφωνα με τον νόμο της ΕΕ. Ιστορικό Πλαίσιο Η οδηγία της ΕΕ σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες απαιτεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ να εξασφαλίσουν το απόρρητο των επικοινωνιών και τη σχετική διακίνηση πληροφοριών απαγορεύοντας την παράνομη υποκλοπή και παρακολούθηση, εκτός αν οι εμπλεκόμενοι χρήστες έχουν δώσει συγκατάθεση (Άρθρο 5 παράγραφος 1) της οδηγίας 2002/58/EΚ. Η οδηγία της ΕΕ σχετικά με την προστασία των δεδομένων διευκρινίζει ότι η συγκατάθεση του χρήστη πρέπει να δοθεί «με δήλωση βουλήσεως, ελευθέρας, ρητής» (άρθρο 2 παράγραφος η) της οδηγίας 95/46/EΚ). . Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 24 της οδηγίας σχετικά με την προστασία δεδομένων, απαιτείται από τα κράτη μέλη σε περίπτωση παραβάσεων να επιβάλλουν τις κατάλληλες κυρώσεις, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 28, ανεξάρτητες αρχές οφείλουν να αναλάβουν την εφαρμογή της εποπτείας. Oι εν λόγω διατάξεις της οδηγίας σχετικά με την προστασία δεδομένων αφορούν επίσης το πεδίο του απορρήτου των επικοινωνιών. Λεπτομερής περιγραφή των διαδικασιών επί παραβάσει είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: http://ec.europa.eu/information_society/policy/ecomm/implementation_enforcement/infringement/