IP/09/1341 Brussel, 22 september 2009 Consumentenbescherming: Commissieverslag laakt “ondoorzichtige” bankkosten De wijze waarop banken hun klanten voorlichten en adviseren laat veel te wensen over, zo blijkt uit een vandaag verschenen verslag van de Europese Commissie over financiële diensten voor particulieren. Er zijn onder meer problemen met de verstrekte informatie omdat die veelal moeilijk te begrijpen is, de doorzichtigheid van de bankkosten, de advisering en het overstappen naar een andere bank. Het verslag noemt de prijsstructuren van de betaalrekeningen “zeer ondoorzichtig, waardoor het voor consumenten schier onmogelijk is om de kosten te achterhalen en verschillende aanbiedingen met elkaar te vergelijken”. Bij 66% van de onderzochte banken waren de bankkosten zo onduidelijk, dat de deskundigen bij de opstelling van het verslag aanvullend contact met de bank moesten opnemen om de feitelijke kosten van een betaalrekening in kaart te brengen. Frankrijk, Italië, Oostenrijk en Spanje doen het slecht op het punt van transparantie en hebben de duurste bankrekeningen. De EU-markt is gefragmenteerd, waardoor consumenten geen profijt hebben van de interne markt van de EU. Slechts 9% van de EU-consumenten bracht in de jaren 2007 en 2008 zijn betaalrekening bij een andere bank onder. EU-commissaris Meglena Kuneva van Consumentenbescherming zei hierover: “De consumentenbankiers doen hun klanten tekort. Er zijn bewijzen te over dat er fundamentele consumentenbeginselen worden geschonden, waarbij het onder meer gaat om ingewikkelde prijsstructuren, verborgen kosten en onduidelijke en onvolledige informatie. De banken moeten orde op zaken stellen en daarvoor is een cultuuromslag bij de behandeling van klanten nodig. En de autoriteiten van de lidstaten moeten ernst maken met de handhaving van het EU-consumentenrecht.” Commissaris Charlie McCreevy van Interne markt voegde hieraan toe: “Uit dit marktonderzoek blijkt dat consumenten problemen ondervinden bij de aanschaf van financiële producten en diensten. De Commissie is vastbesloten deze problemen aan te pakken. Dat betekent dat transparantie, dus begrijpelijke en vergelijkbare informatie, zal moeten worden afgedwongen en dat er fundamentele regels voor de omgang met klanten moeten komen. Dit is des te belangrijker omdat de Europese burgers nog steeds geraakt worden door de economische crisis.” De verslagen Naar aanleiding van het scorebord van de consumentenmarkt uit 2008 publiceert de Commissie vandaag het werkdocument “Follow up in Retail Financial Services to the Consumer Market Scoreboard” en een onafhankelijke studie naar de bankrekeningkosten van 224 banken die 81% van de EU-markt dekt. De resultaten 1. Ondoorzichtige bankkosten De kostenstructuur van betaalrekeningen is veelal ondoorzichtig . Bijna een derde van de ondervraagde consumenten is niet in staat aanbiedingen voor betaalrekeningen met elkaar te vergelijken. De prijsinformatie op internet is onvolledig . In twee op de drie gevallen (66%) moesten de deskundigen bij de opstelling van het verslag over de bankkosten aanvullend contact opnemen met de bank om de kosten in kaart te brengen. En dan nog waren de banken in veel situaties alleen bereid deze informatie mondeling te geven, en weigerden zij een overzicht van de tarieven toe te zenden. Zo’n 10% van de banken gaf nauwelijks of geen prijsinformatie op haar website en 33% gaf onvolledige prijsinformatie in haar tarievenoverzicht. In sommige EU-landen betalen consumenten aanzienlijk meer voor hun betaalrekening dan in andere. De prijzen voor een bankrekening met een gemiddeld gebruik lopen uiteen van 27 euro in Bulgarije tot maar liefst 253 euro in Italië. Voor “grootgebruikers” is het verschil nog groter: van 28 euro in Bulgarije tot 831 euro in Italië. Frankrijk, Italië, Oostenrijk en Spanje doen het slecht op het punt van transparantie en hebben de duurste bankdiensten. In Bulgarije, Nederland, België en Portugal zijn de kosten voor een betaalrekening bescheiden. In landen met een ondoorzichtige prijsstructuur zijn consumenten doorgaans meer geld kwijt voor hun bankrekening. 2. Informatie en advies Consumenten vinden de informatie die zij krijgen voordat zij een contract sluiten, in veel gevallen moeilijk te begrijpen; “onbegrijpelijke” en “ontoereikende” informatie vormt een groot obstakel voor grensoverschrijdende aanschaf van financiële diensten. 79% van de EU-burgers heeft behoefte aan duidelijke en vergelijkbare gestandaardiseerde informatie , zoals bijvoorbeeld met de nieuwe richtlijn consumentenkrediet wordt beoogd. Het wordt steeds duidelijker dat consumenten vaak niet goed worden geadviseerd over financiële diensten. Zo blijkt uit Duitse gegevens dat consumenten 50 tot 80% van hun langetermijninvesteringen voortijdig beëindigen, met name omdat de advisering tekortschiet ; hierdoor wordt naar schatting jaarlijks 20 tot 30 miljard euro verlies geleden. De verkopers van financiële producten hebben soms onvoldoende productkennis om consumenten goed te kunnen adviseren. Voor bankmedewerkers speelt vaak ook een inherent belangenconflict . 3. Overstappen In 2007 en 2008 bracht slechts 9% van de consumenten zijn betaalrekening bij een andere bank onder, terwijl 25% van autoverzekeraar veranderde. En nu? De nieuwe gegevens zullen als input worden gebruikt bij de lopende werkzaamheden op het gebied van financiële consumentendiensten die de Commissie in maart 2009 heeft aangekondigd in de mededeling “Op weg naar Europees herstel”. De EU-richtlijn oneerlijke handelspraktijken verbiedt al misleidende en keuzeverstorende praktijken, zoals het verzwijgen van informatie over bankrekeningen of het verstrekken van zodanig moeilijk te begrijpen informatie dat de gemiddelde consument de prijs niet kan achterhalen. De lidstaten zijn verplicht deze wetgeving over financiële diensten te handhaven. Op 1 november 2009 zal een (vrijwillige) gedragscode van het bedrijfsleven van kracht worden om het gemakkelijker te maken van bank te veranderen. De Commissie zal de toepassing van deze gedragscode op de voet volgen. Het verslag: http://ec.europa.eu/consumers/rights/fin_serv_en.htm