IP/09/1257 Brussel, 28 augustus 2009 Europa's digitale bibliotheek verdubbelt in omvang maar een oplossing voor het digitale auteursrecht ontbreekt nog 4,6 miljoen gedigitaliseerde boeken, kaarten, foto’s, filmclips en kranten staan de internetgebruiker ter beschikking via Europeana, Europa's meertalige digitale bibliotheek ( www.europeana.eu ). De omvang van Europeana is sinds de lancering ervan in november 2008 meer dan verdubbeld ( IP/08/1747 ). Vandaag heeft de Europese Commissie in een beleidsdocument verklaard dat zij streeft naar 10 miljoen gedigitaliseerde objecten tegen 2010. Ook heeft zij een openbare discussie op gang gebracht over de toekomstige uitdagingen voor Europa op het gebied van de digitalisering van boeken, over de mogelijke samenwerking tussen de openbare en de particuliere sector en over de noodzakelijke herziening van het te sterk gefragmenteerde Europese wetgevingskader voor auteursrecht. "De digitalisering van boeken is een Herculestaak maar biedt wel miljoenen burgers in Europa en daarbuiten toegang tot culturele inhoud. Daarom juich ik de eerste inspanningen van de lidstaten en hun culturele instellingen toe om de planken van Europa’s digitale bibliotheek te vullen” , aldus Viviane Reding, Europees commissaris voor Informatiemaatschappij en media. "Ik vind het echter alarmerend dat maar 5% van alle digitale boeken in de EU op Europeana beschikbaar is. Verder stel ik vast dat bijna de helft van de gedigitaliseerde werken van Europeana uit één land afkomstig is terwijl alle andere lidstaten dramatisch blijven onderpresteren. Hieruit blijkt voor mij vooral dat de lidstaten moeten ophouden andere continenten om hun vooruitgang te benijden en eindelijk hun eigen huiswerk moeten gaan maken. Ook is duidelijk dat Europeana alleen niet volstaat om Europa op de digitale wereldkaart te krijgen. We moeten beter gaan samenwerken om het Europese digitale wetgevingskader voor auteursrecht op orde te krijgen voor het digitale tijdperk.” Momenteel kan de internetgebruiker 4,6 miljoen gedigitaliseerde objecten op Europeana vinden. Negen maanden geleden waren dat er nog maar 2 miljoen. Tot de nieuw opgenomen objecten behoren onder andere een verzameling van 70 wiegendrukken (met de oudste druktechnieken gedrukte boeken) uit de bibliotheek van Catalonië, een uitgave van de 'Lusíadas' - het nationale epos van Portugal - van Luís de Camoẽs uit het jaar 1572, alsmede door de Vereniging van Europese Cinematheken ter beschikking gesteld filmmateriaal uit 1913 van de Friedrichstraße in Berlijn. De grote vooruitgang van Europeana heeft echter ook de uitdagingen en de problemen in verband met het digitaliseringsproces aan de oppervlakte gebracht. Momenteel bevat Europeana vooral gedigitaliseerde boeken die tot het publieke domein behoren en dus niet langer onder het auteursrecht vallen (dat tot 70 jaar na de dood van de auteur loopt). Op dit moment bevat Europeana om juridische redenen geen werken die niet meer worden uitgegeven (ca. 90% van de boeken in de nationale Europese bibliotheken) en ook geen verweesde werken (naar schatting 10 à 20% van de collecties waarop auteursrecht rust) die wel nog auteursrechtelijk beschermd zijn maar waarvan de auteur niet bekend is. Europeana brengt ook aan het licht hoe sterk gefragmenteerd het wetgevingskader voor auteursrechtelijk beschermd materiaal in Europa nog steeds is. Dit jaar moest een Franse samensteller foto’s van Europeana afhalen omdat hij het materiaal wettelijk alleen op het Franse grondgebied mocht verspreiden. Om al deze kwesties aan te pakken heeft de Commissie vandaag een openbare raadpleging gelanceerd over de toekomst van Europeana en de digitalisering van boeken. Deze raadpleging loopt tot en met 15 november 2009 . Daarin stelt de Commissie onder andere de volgende vragen: Hoe kan gegarandeerd worden dat gedigitaliseerd materiaal voor klanten in de hele EU toegankelijk wordt gemaakt? Moet de samenwerking met uitgevers met betrekking tot auteursrechtelijk beschermd materiaal verbeterd worden? Zou het een goed idee zijn om Europese registers tot stand te brengen voor verweesde werken en werken die niet meer worden uitgegeven? Hoe moet Europeana op de lange termijn gefinancierd worden? Achtergrond Europeana is door de Europese Commissie in november 2008 opgericht ( IP/08/1747 ). Van 2009 tot 2011 wordt ongeveer 80% van de financieringsbehoefte van Europeana (2,5 miljoen euro per jaar) door het EU-programma eContent plus gedekt. Het resterende bedrag komt voor rekening van de lidstaten en culturele instellingen. Tot 2013 kan de Europese Commissie Europeana met 9 miljoen euro blijven ondersteunen via het Programma voor concurrentievermogen en innovatie . Europeana is gehuisvest in de Nederlandse Koninklijke Bibliotheek in Den Haag en wordt gerund door de Stichting voor de Europese digitale bibliotheek. Bij de lancering in november 2008 was de Europeana-website zo populair dat de site meteen crashte ( MEMO/08/733 ). Tegenwoordig functioneert ze probleemloos. Een persdossier over Europeana is beschikbaar op: http://ec.europa.eu/information_society/newsroom/cf/itemlongdetail.cfm?item_id=5181 Europeana – Europa's digitale bibliotheek: http://www.europeana.eu/ Initiatief inzake digitale bibliotheken van de Europese Unie: http://ec.europa.eu/information_society/activities/digital_libraries/index_en.htm Annex Overview of the contribution of EU Member States to Europeana in % of the total number of objects (4.6 million) – situation end July 2009 – EU countries France 47% Germany 15.4% Netherlands 8% United Kingdom 7.9% Sweden 5.2% Finland 4% Greece 1.6% Italy 1.2% Belgium 1.1% Slovenia 0.7% Spain 0.6% Estonia 0.4% Luxembourg 0.4% Poland 0.3% Romania 0.3% Austria 0.2% Portugal 0.2% Hungary 0.1% Latvia <0.1% Cyprus <0.1% Bulgaria <0.1% Czech Republic <0.1% Denmark <0.1% Ireland <0.1% Lithuania <0.1% Malta <0.1% Slovakia <0.1% Non EU countries Norway 4.3% Switzerland 0.4%