IP/09/ 1530 Bruksela, dnia15 października 2009 r. Zintegrowana polityka morska UE – priorytety następnej Komisji Komisja Europejska przedstawiła dziś sprawozdanie z postępu prac, w którym przedstawiono działania zrealizowane w ramach zintegrowanej polityki morskiej UE w dwóch ostatnich latach oraz prognozę na nadchodzący okres. Komisja przedstawiła również konkretne wnioski dotyczące dwóch zasadniczych kwestii związanych z tą polityką – integracji nadzoru morskiego w różnych sektorach i państwach oraz międzynarodowego wymiaru europejskiej polityki morskiej. Te trzy dokumenty stanowią przekonujący dowód na to, że zintegrowana polityka morska jest w stanie uwolnić potencjał gospodarczy rozległych obszarów morskich i wybrzeży Europy, jednocześnie przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa i ochrony mórz poprzez nowe, ukierunkowane zarządzanie i wykorzystanie synergii między szeregiem dziedzin polityki związanych z morzem. Przewodniczący Komisji Europejskiej José Manuel Barroso stwierdził: „Stworzenie ambitnej zintegrowanej polityki morskiej jest głównym osiągnięciem obecnej Komisji. Jest to również wyzwanie dla następnej Komisji. Polityka morska stanowi nieodzowny element zrównoważonej polityki w zakresie klimatu i energii. Uważam, że nasze dotychczasowe osiągnięcia mogą stać się podwaliną dalszych działań podejmowanych z energią i przekonaniem. Chciałbym na przykład, aby „autostrady morskie” stały się rzeczywistością. Mając na względzie odpowiedzialne i użyteczne zarządzanie morzami i oceanami powinniśmy rozwijać planowanie przestrzenne obszarów morskich, zintegrować nadzór morski ponad granicami oraz w różnych państwach oraz stworzyć sieć obserwacji i danych morskich.” Unijny komisarz ds. gospodarki morskiej i rybołówstwa Joe Borg powiedział: „Chociaż zintegrowana polityka morska powstała dopiero niedawno, udało jej się już zmienić sposób, w jaki Europa gospodaruje zasobami morskimi, jak również przyczyniła się do wzrostu zainteresowania kwestiami morskimi. Początki zintegrowanej polityki morskiej są znakomite – powinno zmotywować nas to do jeszcze odważniejszych kroków w przyszłości. Powinniśmy podejmować nowatorskie, wspólne działania na rzecz środowiska morskiego, gospodarki morskiej i bezpieczeństwa na morzu." Postępy w zakresie zintegrowanej polityki morskiej W sprawozdaniu z postępu prac przedstawiono osiągnięcia polityczne w omawianej dziedzinie z dwóch ostatnich lat. Wyznaczono również sześć strategicznych kierunków politycznych na przyszłość: integracja zarządzania morskiego: instytucje UE, państwa członkowskie i regiony przybrzeżne są szczególnie odpowiedzialne za zapewnienie integracji politycznej i przyjęcie spójnych powiązanych programów dotyczących kwestii związanych z morzem, przeciwdziałając w ten sposób rozproszonemu, sektorowemu sposobowi myślenia. Należy zatem stworzyć skuteczne struktury współpracy międzysektorowej i konsultacji z zainteresowanymi stronami, aby jak najlepiej wykorzystać synergie polityk sektorowych mających wpływ na kwestie związane z morzem. Opracowanie przekrojowych instrumentów politycznych: planowanie przestrzenne obszarów morskich, wyczerpująca wiedza i dane dotyczące mórz oraz zintegrowany nadzór morski. Określenie granic działań związanych z morzem w celu zagwarantowania zrównoważonego rozwoju: w ramach dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej oznacza to, że działania takie można podejmować dopiero po rozważeniu ich łącznych skutków dla środowiska morskiego. Opracowanie strategii regionalnych w basenach morskich: priorytety i instrumenty polityczne dotyczące kwestii związanych z morzem należy dostosować do specyficznych geofizycznych, ekonomicznych i politycznych warunków panujących w głównych basenach morskich Europy. Opracowanie międzynarodowego wymiaru zintegrowanej polityki morskiej: wiodąca pozycja UE w światowych kwestiach związanych z morzem, z uwzględnieniem zmian klimatu i zachowania różnorodności biologicznej w środowisku morskim, przyniesie znaczne korzyści w stosunkach wielostronnych i dwustronnych. Ponowny nacisk na zrównoważony wzrost gospodarczy, zatrudnienie i innowacje: UE powinna stworzyć spójny, wyczerpujący program gospodarki morskiej, uwzględniający dążenie do rozwoju wewnątrzeuropejskiego transportu morskiego, stymulowanie inwestycji w statki pływające pod banderą UE i w przemysł stoczniowy, rozwój projektu dotyczącego statków ekologicznych, powiązanie polityki morskiej z polityką unijną w zakresie energii i zmian klimatu, oraz zapewniając pełne uwzględnienie obszarów morskich i nadbrzeżnych w debacie na temat polityki spójności regionalnej. W 2010 r. opublikowany zostanie szczegółowy dokument polityczny omawiający powyższe sześć kierunków politycznych. Nadzór morski Aby umożliwić większą integrację nadzoru morskiego Komisja opracowała wytyczne, które pomogą licznym instytucjom ds. nadzoru w państwach członkowskich w ustanowieniu wspólnego systemu wymiany informacji. Obecnie organy odpowiedzialne za poszczególne sektory w państwach członkowskich, które monitorują i nadzorują działania na morzu, zbierają informacje niezależnie od swoich odpowiedników. Gdyby umożliwiono wymianę tych danych, działania nadzorcze stałyby się skuteczniejsze i tańsze. Jednakże wymiana danych i interoperacyjność systemów nadzoru stwarza pewne wyzwania natury technicznej i prawnej, jak również związane z bezpieczeństwem. Problemy te zostały przedstawione we wniosku Komisji, gdzie zaproponowano również ich rozwiązania. Dzięki efektywnemu wykorzystaniu istniejących systemów różni użytkownicy - jak np. organy kontroli granicznej, sektor rybołówstwa i transportu morskiego, organy zajmujące się walką z nielegalną imigracją, organy celne czy organy obrony – będą mogli uzyskać wyraźniejszy obraz sytuacji na morzu, co przyczyni się do wzrostu ich skuteczności. Inne przewidywane inicjatywy obejmują dwa projekty pilotażowe mające za zadanie praktyczną ocenę integracji nadzoru morskiego – jeden na Morzu Śródziemnym i Atlantyku, a drugi w basenie Morza Północnego. Realizacja projektów rozpocznie się niebawem. Wymiar międzynarodowy Komisja opublikowała również dokument strategiczny określający, w jaki sposób UE może wywierać silniejszy wpływ na arenie międzynarodowej, przyczyniając się do wzmocnienia globalnego zarządzania morzami i oceanami. Takie podejście to najlepsza gwarancja ochrony interesów ekonomicznych, ekologicznych i społecznych UE w dziedzinie polityki morskiej. Komisja określiła szereg obszarów wymagających rozwiązań międzynarodowych, takich jak ochrona różnorodności biologicznej (również na pełnym morzu), zmiany klimatu, bezpieczeństwo i ochrona na morzu, warunki pracy na statkach i badania morskie. Komisja dokonała również przeglądu instrumentów dostępnych na szczeblu międzynarodowym, regionalnym, dwustronnym i na szczeblu krajów sąsiadujących, aby umożliwić realizację działań strategicznych i priorytetowych mających na celu ustanowienie zrównoważonej gospodarki morskiej na szczeblu globalnym. Więcej informacji: zob. również: http://ec.europa.eu/maritimeaffairs/subpage_mpa_en.html Sprawozdanie z postępu prac: MEMO/09/455 Integracja nadzoru morskiego: MEMO/09/454 Międzynarodowy wymiar zintegrowanej polityki morskiej: MEMO/09/453