IP/09/693 Brussel, 4 mei 2009Voorjaarsprognoses 2009-2010: 2009 wordt moeilijk, maar EU-economie stabiliseert zich dankzij steunmaatregelenVolgens de voorjaarsprognose van de Commissie zal het bbp in de Europese Unie dit jaar met 4 % dalen en zich in 2010 min of meer stabiliseren. De belangrijkste oorzaken van de recessie zijn de verergerende wereldwijde financiële crisis, een sterke krimp van de wereldhandel en verdere correcties op de woningmarkt in een aantal economieën. Er wordt evenwel verwacht dat de groei in de loop van 2010 enigszins zal aantrekken naarmate de budgettaire en monetaire stimuleringsmaatregelen vrucht beginnen af te werpen. De arbeidsmarkten zullen hard worden getroffen, met een verwachte toename van de werkloosheid in de EU tot 11 % in 2010. Ook het overheidstekort zal de hoogte inschieten tot 7¼ % van het bbp in 2010, rekening houdende met zowel de vertraging van de economie als de steunmaatregelen die de lidstaten op eigen initiatief hebben genomen in overeenstemming met het door de Commissie voorgestelde Europees herstelplan. "De Europese economie bevindt zich in het brandpunt van de zwaarste en omvangrijkste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. We verwachten evenwel dat de ambitieuze maatregelen die de regeringen en de centrale banken in deze uitzonderlijke omstandigheden genomen hebben, de neerwaartse spiraal in de economische bedrijvigheid dit jaar een halt zullen toeroepen en volgend jaar een herstel zullen helpen inluiden. Om dit mogelijk te maken, zullen we snel schoon schip moeten maken met de "besmette activa" van de banken en zo nodig nieuwe kapitaalinjecties geven," aldus Joaquín Almunia, Commissaris voor Economische en financiële zaken. Wereldwijde groei opnieuw in de zwarte cijfers De verergerende financiële crisis leidde in de winter tot een krimp van de wereldwijde bedrijvigheid en een scherpe daling in de wereldhandel en de industriële productie. Steeds meer landen, waaronder ook opkomende en ontwikkelingslanden, zijn in de economische neergang meegesleurd. Naarmate de budgettaire en monetaire stimuleringsmaatregelen evenwel aanslaan en de financiële crisis langzaam uitdooft, zou de groei van het mondiale bbp in de tweede helft van 2009 opnieuw in de zwarte cijfers moeten komen, om in 2010 2 % te bereiken. Zware recessie in de EU maar het einde is in zicht De recessie die in het tweede kwartaal van 2008 begon, verergerde naar het eind van het jaar, met in het laatste kwartaal een daling van circa 1½ % (van kwartaal tot kwartaal) van het bbp van zowel de EU als de eurozone. Enquête- en cijfergegevens wijzen op een verdere verslechtering in het eerste kwartaal van dit jaar. Alle lidstaten worden getroffen door de neergang, ofschoon hun vooruitzichten verschillen afhankelijk van de mate waarin zij blootstaan aan de financiële crisis, de dynamiek op de woningmarkt en de openheid van hun economie. Naarmate de financiële markten zich stabiliseren, het beleggersvertrouwen groeit en zowel de budgettaire steunmaatregelen als het soepeler monetaire beleid doorwerken in de reële economie, zal de daling van het bbp tegen het einde van het jaar afvlakken en zou de groei in de loop van 2010 weer enigszins positief moeten worden. De neergang treft niet alleen alle lidstaten, maar ook nagenoeg alle partijen aan de vraagzijde. De particuliere investeerders hebben het bijzonder hard te verduren, zoals blijkt uit de afgenomen vraagverwachting, een scherpe daling in de bezettingsgraad en de nog altijd strikte financieringsvoorwaarden. Ook de export is sterk gekrompen als gevolg van de uitgesproken teruggang in de wereldhandel. Terwijl de particuliere consumptie nog relatief goed standhoudt, mede dankzij lagere olieprijzen en een lagere inflatie, zal de progressieve verslechtering op de arbeidsmarkt het werkelijk beschikbare inkomen waarschijnlijk drukken. Alleen de overheidsconsumptie en de overheidsinvesteringen zullen dit jaar positief tot de groei bijdragen, onder meer door de budgettaire stimuleringsmaatregelen in het kader van het EU-herstelplan. Harde klappen voor de arbeidsmarkt en de overheidsfinanciën De Europese arbeidsmarkten begonnen in de loop van vorig jaar af te koelen, met de gebruikelijke vertraging ten opzichte van de economische achteruitgang. De verwachting is dat de werkgelegenheid in de EU en de eurozone dit jaar met circa 2½ % zal krimpen en met nog eens 1½ % in 2010, wat overeenkomt met een verlies van ongeveer 8½ miljoen banen over beide jaren, in tegenstelling tot de 9½ miljoen banen die er in de periode 2006-2008 netto zijn bijgekomen. Ook de overheidsfinanciën krijgen het door de recessie hard te verduren: het begrotingstekort in de EU zal dit jaar meer dan verdubbelen (van 2,3 % van het bbp in 2008 naar 6 %) en in 2010 nog verder toenemen (tot 7¼ %). De grote verslechtering in de algemene begrotingspositie is ten dele te wijten aan de economische vertraging zelf, aangezien de automatische stabilisatoren betrekkelijk groot zijn in Europa, maar is ook toe te schrijven aan de niet onbeduidende begrotingssteun die de afzonderlijke lidstaten aan de economie hebben verleend. (Tijdelijk) Zeer lage inflatie De inflatie is de laatste maanden zeer sterk gedaald en zal naar verwachting ook het tweede en derde kwartaal van dit jaar zeer laag blijven als gevolg van blijvende basiseffecten, zwakke economische vooruitzichten en een verwachte daling van de grondstoffenprijzen. Volgens de prognoses zal de HICP-inflatie algemeen in 2009 net geen 1 % bedragen in de EU (en ½ % in de eurozone), met een dieptepunt in beide gebieden in het derde kwartaal. Aangezien de basiseffecten van voorbije energie- en voedselprijsstijgingen dit najaar uit het jaarcijfer verdwijnen, zal de HICP-inflatie naar verwachting langzaam aantrekken tot circa 1¼ % volgend jaar. Grote onzekerheid blijft De wereldeconomie worstelt met de zwaarste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog, wat maakt dat er grote onzekerheid bestaat over de economische en de inflatievooruitzichten. Het risico dat de vooruitzichten slechter uitvallen dan verwacht, hangt vooral af van de gevolgen van de financiële crisis en de mate waarin de verschillende economische sectoren elkaar beïnvloeden. Anderzijds kan het effect dat de budgettaire en monetaire stimuleringsmaatregelen sorteren bij het herstellen van de stabiliteit van en het vertrouwen in de financiële markten en het ondersteunen van de economische bedrijvigheid, groter zijn dan verwacht. De risico's voor de inflatievooruitzichten lijken dit jaar stabiel, rekening houdende met mogelijke ontwikkelingen van de grondstoffenprijzen en het prijs- en loonvormingsgedrag.Een meer gedetailleerd verslag is te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/thematic_articles/article14927_en.htm [ De tabellen en grafieken zijn beschikbaar in PDF en WORD PROCESSED ] [ De tabellen en grafieken zijn beschikbaar in PDF en WORD PROCESSED ] [ De tabellen en grafieken zijn beschikbaar in PDF en WORD PROCESSED ] [ De tabellen en grafieken zijn beschikbaar in PDF en WORD PROCESSED ]