IP /09/1341 Βρυξέλλες , 22 Σεπτεμβρίου 2009 Προστασία καταναλωτών : έκθεση της Επιτροπής επικρίνει τις «αδιαφανείς» χρεώσεις τραπεζικών προμηθειών Υπάρχουν ευρέως διαδε δομένα προβλήματα όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες ενημερώνουν και συμβουλεύουν τους πελάτες τους σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις λιανικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η οποία δημοσιεύτηκε σήμερα. Στα ειδικά προβλήματα συμπεριλαμβάνονται οι πληροφορίες, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις είναι δύσκολο να κατανοηθούν, οι αδιαφανείς τραπεζικές προμήθειες, προβλήματα με την παροχή συμβουλών και τα χαμηλά επίπεδα μεταστροφής ( switching ). Η έκθεση περιγράφει τις δομές τιμών των τρεχόντων λογαριασμών ως «πολύ αδιαφανείς, γεγονός που καθιστά αδύνατο για τους καταναλωτές να γνωρίζουν πόσα πληρώνουν και να συγκρίνουν τις διάφορες προσφορές.» Για το 66% των τραπεζών στις οποίες έγινε έρευνα, οι τραπεζικές προμήθειες ήταν τόσο ασαφείς ώστε οι εμπειρογνώμονες που εκπόνησαν την έκθεση χρειάζονταν πρόσθετες διευκρινιστικές επαφές με την τράπεζα για να βρουν το πραγματικό κόστος ενός λογαριασμού. Η Αυστρία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία έχουν κακή βαθμολογία όσον αφορά τη διαφάνεια και συγκαταλέγονται στις πιο ακριβές χώρες για τραπεζικούς λογαριασμούς. Η αγορά της ΕΕ είναι κατακερματισμένη στερώντας από τους καταναλωτές το πλεονέκτημα μιας εσωτερικής αγοράς της ΕΕ. Μόνον το 9% των καταναλωτών της ΕΕ άλλαξε τρέχοντα λογαριασμό τα δύο έτη 2007-2008. Η αρμόδια επίτροπος της ΕΕ για θέματα καταναλωτών, κα Meglena Kuneva, δήλωσε: «Οι τραπεζίτες λιανικής δεν προσφέρουν την αναμενόμενη βοήθεια στους καταναλωτές . Υπάρχουν πολλά στοιχεία που μαρτυρούν ότι οι βασικές αρχές του καταναλωτή παραβιάζονται με προβλήματα από τη σύνθετη τιμολόγηση έως τις κρυφές επιβαρύνσεις και πληροφορίες που είναι ασαφείς και ατελείς . Οι τράπεζες πρέπει να τακτοποιήσουν τα του οίκου τους με αλλαγή νοοτροπίας όσον αφορά τον τρόπο που μεταχειρίζονται τους πελάτες. Επίσης και οι αρχές των κρατών μελών πρέπει να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους να εφαρμόσουν τους νόμους της ΕΕ για τους καταναλωτές. Ο αρμόδιος επίτροπος για θέματα εσωτερικής αγοράς, κ. Charlie McCreevy, δήλωσε: «Αυτή η παρακολούθηση της αγοράς των καταναλωτών δείχνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές όσον αφορά τις συναλλαγές τους με λιανικά χρηματοοικονομικά προϊόντα και υπηρεσίες. Η Επιτροπή είναι αποφασισμένη να καταπολεμήσει τα προβλήματα αυτά. Αυτό συνεπάγεται την επιβολή διαφάνειας με κατανοητές και συγκρίσιμες πληροφορίες και τον ορισμό των βασικών κανόνων για την διεξαγωγή των εμπορικών εργασιών. Καθώς οι πολίτες της Ευρώπης εξακολουθούν να αισθάνονται τα αποτελέσματα της οικονομικής κρίσης, το έργο αυτό έχει γίνει ακόμη πιο σημαντικό.» Οι εκθέσεις Ως συνέχεια που δ όθηκε στον πίνακα αποτελεσμάτων για τους καταναλωτές 2008, η Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα έγγραφο εργασίας με τίτλο «Συνέχεια που δόθηκε όσον αφορά τις λιανικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες στον πίνακα αποτελεσμάτων για τους καταναλωτές» με μια ανεξάρτητη μελέτη για τις τραπεζικές προμήθειες στο οποίο αναλύονται οι επιβαρύνσεις των λογαριασμών για 224 τράπεζες που καλύπτουν κατά μέσο όρο το 81% της αγοράς της ΕΕ. Τα αποτελέσματα 1. Αδιαφανείς τραπεζικές προμήθειες Οι δομές επιβαρύνσεων των τρεχόντων λογαριασμών είναι συχνά αδιαφανείς. Σχεδόν το ένα τρίτο των καταναλωτών που ρωτήθηκε δεν είναι σε θέση να συγκρίνει προσφορές για τρέχοντες λογαριασμούς. Η διαδικτυακή ενημέρωση για τις επιβαρύνσεις είναι ατελής . Στο 66% των περιπτώσεων οι εμπειρογνώμονες που επιμελήθηκαν την έκθεση για τις τραπεζικές προμήθειες χρειάστηκαν πρόσθετες επαφές με την τράπεζα για να αποσαφηνίσουν τις πληροφορίες για την τιμολόγηση όσον αφορά τις επιβαρύνσεις. Ακόμη και τότε οι τράπεζες σε πολλές περιπτώσεις πρόσφεραν μόνον προφορικές πληροφορίες σχετικά με τα τιμολόγιά τους, αλλά αρνούνταν να στείλουν τιμοκαταλόγους. Το 10% περίπου των τραπεζών είχε μικρή ή καθόλου πληροφόρηση διαθέσιμη στο δικτυακό τόπο του και το 33% είχε ατελή πληροφόρηση για τις τιμές στα τιμολόγιά τους. Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ , οι καταναλωτές πληρώνουν σημαντικά περισσότερα για τρέχοντες λογαριασμούς από ό,τι σε άλλες. Οι τιμές των λογαριασμών με μέση χρήση κυμαίνονται από ένα μέγιστο 253 ευρώ στην Ιταλία έως ένα ελάχιστο 27 ευρώ στη Βουλγαρία. Για «εντατικούς» χρήστες, η διαφορά είναι ακόμη σαφέστερη: από ένα μέγιστο 831 ευρώ στην Ιταλία έως ένα ελάχιστο 28 ευρώ στη Βουλγαρία. Η Αυστρία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία έχουν κακή βαθμολογία όσον αφορά τη διαφάνεια και συγκαταλέγονται στις πιο ακριβές χώρες για τις τραπεζικές υπηρεσίες. Η Βουλγαρία, οι Κάτω Χώρες, το Βέλγιο και η Πορτογαλία έχουν χαμηλή βαθμολογία όσον αφορά τις τιμές των τρεχόντων λογαριασμών. Οι καταναλωτές σε χώρες με αδιαφανείς δομές τιμών είναι πιθανόν να πληρώνουν περισσότερα για τραπεζικούς λογαριασμούς . 2. Πληροφορίες και συμβουλές Οι καταναλωτές βρίσκουν ότι οι προσυμβατικές πληροφορίες, σε πολλές περιπτώσεις, είναι δύσκολο να γίνουν κατανοητές· οι « ακατανόητες» και οι «ανεπαρκείς» πληροφορίες είναι σημαντικά εμπόδια στη διασυνοριακή αγορά χρηματοοικονομικών υπηρεσιών . Το 79% των πολιτών της ΕΕ επιθυμεί σαφείς και συγκρίσιμες τυποποιημένες πληροφορίες όπως, π.χ., προβλέπεται στην νέα οδηγία σχετικά με την καταναλωτική πίστη. Υπάρχουν όλο και περισσότερα στοιχεία ότι οι καταναλωτές συχνά δεν λαμβάνουν κατάλληλες συμβουλές σχετικά με τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Τα γερμανικά στοιχεία δείχνουν π.χ. ότι οι καταναλωτές σταματούν το 50-80% όλων των μακροπρόθεσμων επενδύσεων πρόωρα εξαιτίας ανεπαρκών συμβουλών , με αποτέλεσμα απώλεια 20-30 δισ. ευρώ κατ’εκτίμηση ετησίως. Ο ι πωλητές των χρηματοοικονομικών προϊόντων μπορεί να μην έχουν επαρκή κατανόηση των προϊόντων για να συμβουλέψουν αποτελεσματικά τους καταναλωτές. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι μπορεί συχνά να αντιμετωπίζουν εγγενή σύγκρουση συμφερόντων . 3. Μεταστροφή (switching ) Για τους τρέχοντες λογαριασμούς, τα ποσοστά μεταστροφής (switching ) παραμένουν χαμηλά, στο 9%, για το 2007 και το 2008 , σε σύγκριση π.χ. με το 25% για την ασφάλιση αυτοκινήτων. Τι θα συμβεί στη συνέχεια; Τα στοιχεία θα τροφοδοτήσουν το συνεχιζόμενο έργο στον τομέα των λιανικών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που η Επιτροπή ανακοίνωσε στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Η υλοποίηση της ευρωπαϊκής ανάκαμψης» του Μαρτίου του 2009. Η οδηγία της ΕΕ για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές απαγορεύει ήδη τις πρακτικές που παραπλανούν τους καταναλωτές και στρεβλώνουν την επιλογή, π.χ. την παράληψη των πληροφοριών που συνδέονται με τραπεζικούς λογαριασμούς ή την παροχή τόσο ακατάληπτων πληροφορίών ώστε ο μέσος καταναλωτής δεν μπορεί να υπολογίσει την επιβάρυνση. Τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να επιβάλουν αυτούς τους νόμους στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Την 1η Νοεμβρίου 2009 θα εφαρμοστούν (εθελοντικές) κοινές αρχές του κλάδου για τη διευκόλυνση της μεταστροφής των τραπεζικών λογαριασμών. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί προσεκτικά την εφαρμογή. Η έκθεση : http://ec.europa.eu/consumers/rights/fin_serv_en.htm