IP/ 09/1155 Brussel , 16 juli 2009 Het systeem voor snelle waarschuwingen voor levensmiddelen en diervoeders functioneert op zijn dertigste verjaardag doeltreffender dan ooit Het systeem voor snelle waarschuwingen voor levensmiddelen en diervoeders (RASFF) – een belangrijk instrument van de EU om de voedselveiligheid te waarborgen – viert dit jaar zijn dertigste verjaardag. Uit cijfers blijkt dat het systeem doeltreffender functioneert dan ooit tevoren. Volgens het RASSF-jaarverslag over 2008, dat vandaag wordt gepubliceerd, is het aantal kennisgevingen met waarschuwing in 2008 met bijna de helft gedaald vergeleken met 2007. Het totale aantal kennisgevingen (ongeveer 7000) is stabiel gebleven. Dit betekent niet dat er in 2008 minder problemen waren, maar wel dat de gebruikers van het systeem zich beter op de risico's concentreren en alleen kennisgevingen met waarschuwing versturen als ze de risico's als ernstig beschouwen en het product in de handel is. Dat is ook het moment waarop de lidstaten snel maatregelen moeten nemen om het risico in te dijken. In 2008 ging het bij 528 van de in totaal ongeveer 3000 kennisgevingen om kennisgevingen met waarschuwing. De Commissie heeft ook ongeveer 4000 follow-upkennisgevingen ontvangen die ze aan alle lidstaten heeft doorgezonden. Europees commissaris voor Gezondheid, Androulla Vassiliou, verklaarde vandaag in een toespraak naar aanleiding van de internationale RASFF-conferentie "Keeping An Eye on Your Food": "Het systeem voor snelle waarschuwingen voor levensmiddelen en diervoeders is een essentieel instrument om de voedselveiligheid in Europa te waarborgen. Het is in dertig jaar tijd uitgegroeid tot een uiterst gewaardeerd instrument dat wordt gebruikt om in real time informatie uit te wisselen over maatregelen die zij hebben genomen om de veiligheid van levensmiddelen en diervoeders te waarborgen. Het RASFF is een van de grote succesverhalen van de Europese geïntegreerde aanpak van voedselveiligheid waarbij maximaal van communicatie en samenwerking wordt gebruikgemaakt." Belangrijke incidenten inzake voedselveiligheid In 2008 is het RASFF opnieuw op de proef gesteld naar aanleiding van enkele van de belangrijkste incidenten inzake voedselveiligheid van de laatste jaren. Er werd onder meer minerale olie ontdekt in zonnebloemolie uit Oekraïne (39 betrokken landen en 99 follow-upkennisgevingen), er werd melamine in levensmiddellen uit China gevonden (een wereldwijd incident, 84 RASFF-kennisgevingen en 101 follow-upkennisgevingen) en er werden dioxines aangetroffen in varkensvlees uit Ierland (54 betrokken landen en 230 follow-upkennisgevingen). In al deze gevallen heeft het RASFF de maatregelen van de lidstaten helpen coördineren en zo de gevolgen van de contaminatie tot een minimum beperkt. Het incident met melamine vormt een uitstekend voorbeeld van hoe het RASFF gebruikt kan worden om een wereldwijd probleem te helpen aanpakken en informatie met het International Food Safety Authorities Network (INFOSAN) van de Wereldgezondheidsorganisatie uit te wisselen. De invoer van producten veiliger maken Meer dan 40% van alle kennisgevingen in 2008 had betrekking op producten die aan de grens van de EU werden afgewezen omdat zij een risico voor de voedselveiligheid vormden. Wanneer een risicovol product wordt ontdekt, brengt het RASFF het derde land in kwestie op de hoogte om een herhaling van het probleem te voorkomen. In 2008 werden 2342 kennisgevingen zonder waarschuwing naar derde landen gestuurd over gevaarlijke producten die van hun grondgebied afkomstig waren. Wanneer een ernstig en blijvend probleem wordt vastgesteld, stuurt de Commissie een brief naar de nationale autoriteiten van het betrokken derde land met het verzoek corrigerende maatregelen te nemen (bijvoorbeeld bedrijven van de lijst schrappen, uitvoerproducten tegenhouden of controles intensiveren). Kennisgevin gen met of zonder waarschuwing en afwijzingen aan de grens In het jaarverslag over het RASFF wordt het totale aantal kennisgevingen in 2008 uitgesplitst in kennisgevingen met waarschuwing (528), kennisgevingen zonder waarschuwing (1138) en kennisgevingen van afwijzing aan de grens (1377). Kennisgevingen met waarschuwing worden verstuurd wanneer risicovolle levensmiddelen of diervoeders al in de handel zijn en er onmiddellijk maatregelen moeten worden genomen. Het merendeel (62%) van de kennisgevingen met waarschuwing had in 2008 betrekking op producten uit de EU en de meeste problemen werden vastgesteld bij controles in de handel. Bij deze categorie kennisgevingen hielden de risico's het vaakst verband met de aanwezigheid van potentieel pathogene micro-organismen, zware metalen en mycotoxines. Kennisgevingen zonder waarschuwing worden verstuurd wanneer een risico is vastgesteld maar andere lidstaten niet onmiddellijk maatregelen hoeven te nemen. In 2008 hadden de meeste kenn isgevingen zonder waarschuwing (54%) betrekking op producten uit derde landen. Bij deze categorie kennisgevingen hielden de risico's het vaakst verband met de aanwezigheid van potentieel pathogene micro-organismen, residuen van bestrijdingsmiddelen en levensmiddelenadditieven. In 2008 werd een nieuw type kennisgeving geïntroduceerd: kennisgevingen van afwijzing aan de grens. Vroeger viel deze categorie onder de kennisgevingen zonder waarschuwing. Het gaat om kennisgevingen over producten die niet in de Gemeenschap werden toegelaten en een andere bestemming hebben gekregen of zijn vernietigd. 56% van deze categorie kennisgevingen hield verband met producten die aan de grens werden afgewezen vanwege een te hoog gehalte aan mycotoxines. W at doet het RASFF? Dankzij het RASFF kunnen de lidstaten en de Commissie snel en doeltreffend informatie uitwisselen wanneer risico's voor de volksgezondheid worden vastgesteld in de voedselketen van mens of dier. Alle leden van het RASFF (EU-27, Commissie, EFSA en Noorwegen, Liechtenstein en IJsland) beschikken over een dienst die er 24 uur op 24 voor zorgt dat dringende kennisgevingen zo snel mogelijk worden verstuurd en ontvangen en dat er ook zo snel mogelijk gevolg aan wordt gegeven. Dankzij het RASFF zijn heel wat risico's voor de voedselveiligheid afgewend vóór de consument schade werd berokkend. Nadere informatie vindt u op de volgende sites: http://ec.europa.eu/rasff http://ec.europa.eu/food/food/rapidalert/report2008_en.pdf MEMO/09/ 339