IP/09/ 1244 Βρυξέλλες, 20 Αυγούστου 2009 Η Επιτροπή θέτει νέα πρόκληση στον τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών να εκπαιδευτούμε στα νέα μέσα επικοινωνίας Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε τα μέσα επικοινωνίας αλλάζει, ο όγκος των πληροφοριών είναι τεράστιος, και απαιτεί από όλους μας περισσότερα από την απλή ικανότητα ανάγνωσης, γραφής και χρήσης υπολογιστή. Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησε ότι οι νέοι και οι ενήλικες ευρωπαίοι πιθανώς να μην μπορέσουν να αξιοποιήσουν τα οφέλη της σύγχρονης, υψηλής τεχνολογίας κοινωνίας των πληροφοριών εκτός και αν καταβληθούν προσπάθειες για να μάθουν να χρησιμοποιούν καλύτερα τα μέσα επικοινωνίας έτσι ώστε να αποκτούν πρόσβαση, να αναλύουν και να αξιολογούν εικόνες, ήχους και κείμενα και να χρησιμοποιούν τα παραδοσιακά και τα νέα μέσα επικοινωνίας για να επικοινωνούν και να παράγουν περιεχόμενο. Η Επιτροπή δήλωσε ότι οι χώρες της ΕΕ και ο κλάδος των μέσων επικοινωνίας πρέπει να συμβάλουν στην αύξηση της ευαισθητοποίησης όσον αφορά τα πολυάριθμα μηνύματα που λαμβάνει το κοινό ανεξάρτητα του εάν πρόκειται για διαφημίσεις, ταινίες ή διαδικτυακό περιεχόμενο. «Η αλληλεπίδραση με τα μέσα επικοινωνίας σημαίνει σήμερα πολύ περισσότερο από τη δημοσίευση ενός κειμένου σε μια εφημερίδα. Τα μέσα επικοινωνίας, ιδίως οι νέες ψηφιακές επικοινωνίες, συνεπάγονται τη συμμετοχή περισσότερων ευρωπαίων σε έναν κόσμο από κοινού πρόσβασης, αλληλεπίδρασης και δημιουργίας. Σήμερα οι καταναλωτές μπορούν να δημιουργήσουν το δικό τους περιεχόμενο και να παρουσιάσουν νέα έργα μετατρέποντας περιεχόμενο από τρίτους,» δήλωσε η αρμόδια για την Κοινωνία της Πληροφορίας και τα Μέσα Επικοινωνίας Επίτροπος Viviane Reding. «Ωστόσο, όσοι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα νέα μέσα επικοινωνίας όπως τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης ή την ψηφιακή τηλεόραση θα δυσκολευτούν να αλληλεπιδράσουν και να συμμετάσχουν στον κόσμο γύρω τους. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι όλοι γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιούν τα μέσα επικοινωνίας έτσι ώστε να μην μείνει κανείς απέξω. Οι πολίτες λαμβάνουν συνεχώς μηνύματα, αλλά είναι σε θέση να απαντήσουν; Αν μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν τα μέσα επικοινωνίας με σωστό και δημιουργικό τρόπο θα μπορέσουμε να κάνουμε ένα βήμα προς μια νέα γενιά δημοκρατικής συμμετοχής.» Για να συμμετέχει στη σύγχρονη κοινωνία των πληροφοριών, το κοινό πρέπει να μπορεί να καταλάβει τον τρόπο λειτουργίας των διάφορων (παλαιών και νέων) μέσων επικοινωνίας. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή εξέδωσε σήμερα (μετά από πρόσκληση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές με τις οποίες καλεί τις χώρες της ΕΕ και τον κλάδο να προωθήσουν την γνώση της χρήσης των μέσων επικοινωνίας σε ολόκληρη την Ευρώπη με δραστηριότητες που θα διευκολύνουν το κοινό να προσεγγίζει, να κατανοεί και να αξιολογεί κριτικά όλα τα μέσα επικοινωνίας στα οποία είναι εκτεθειμένο, όπως τηλεόραση, κινηματογραφικές ταινίες, ραδιόφωνο, μουσική, έντυπα μέσα επικοινωνίας, το διαδίκτυο και οι ψηφιακές τεχνολογίες επικοινωνιών. Με την εκπαίδευση στη χρήση των μέσων επικοινωνίας (παιδεία στα μέσα) είναι δυνατόν να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο οι πολίτες χρησιμοποιούν τις μηχανές έρευνας, να παρουσιαστεί στους μαθητές ο τρόπος παραγωγής μιας ταινίας ή πώς λειτουργεί η διαφήμιση. Σε ορισμένες χώρες (για παράδειγμα Σουηδία, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο) η εκπαίδευση στη χρήση των μέσων επικοινωνίας είναι ενταγμένη στο σχολικό πρόγραμμα. Ο ιστότοπος kidSMART στο Ηνωμένο Βασίλειο διδάσκει στους νέους πώς να χρησιμοποιούν με ασφάλεια τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης. Η εκπαίδευση αποτελεί εθνική αρμοδιότητα, αλλά σήμερα η Επιτροπή κάλεσε τις χώρες της ΕΕ να εγκαινιάσουν διάλογο για το πώς μπορεί η παιδεία στα μέσα επικοινωνίας να προβληθεί επαρκώς στα σχολεία. Όσοι χρησιμοποιούν τα μέσα επικοινωνίας πρέπει να έχουν συνειδητοποιήσει τους κινδύνους που συνδέονται με την διάδοση των προσωπικών τους δεδομένων. Όσο πιο επιδέξιοι είναι στη χρήση των εν λόγω τεχνολογιών, και όσο πιο ενημερωμένοι για τον τρόπο λειτουργίας των διαδικτυακών διαφημίσεων, τόσο καλύτερα θα μπορούν να προστατεύσουν την ιδιωτική τους ζωή. Όσοι είναι εκπαιδευμένοι στην χρησιμοποίηση των μέσων επικοινωνίας θα είναι επίσης και πιο περίεργοι και θα εξερευνούν περισσότερο την πολιτιστική τους κληρονομιά και πρόσφατα ευρωπαϊκά πολιτιστικά έργα. Η έκθεση της Επιτροπής με τίτλο «Ψηφιακή Ευρώπη» που εκδόθηκε πριν από λίγες μέρες (IP/09/1221) δείχνει ότι οι ευρωπαίοι καθίστανται πιο επιδέξιοι χρήστες του διαδικτύου και των υπολογιστών, με ποσοστό «ψηφιακά εγγράμματων» 60%, γεγονός που αποτελεί ουσιαστική πτυχή της παιδείας στα μέσα επικοινωνίας. Το 56% των ευρωπαίων συνδέονται στο διαδίκτυο τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα (σε σύγκριση με το 43% το 2005) και περισσότερα άτομα από μειονεκτούσες ομάδες χρησιμοποιούν το διαδίκτυο (βλέπε παράρτημα). Περισσότερα άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου συνδέονται στο διαδίκτυο (από 53,5% το 2005 σε 62,5% το 2008, όπου το 100% αντιπροσωπεύει την χρήση του διαδικτύου από το σύνολο του πληθυσμού). Περισσότεροι άνεργοι χρησιμοποιούν το διαδίκτυο (από 74,4% το 2005 σε 80,3 % το 2008), και η χρήση του διαδικτύου από τις γυναίκες είναι σήμερα σχεδόν ανάλογη με την αντίστοιχη από το σύνολο του πληθυσμού της ΕΕ (αυξήθηκε από 88,4% το 2005 σε 94,6% το 2008). Από το 2006 έχουν αυξηθεί κατά τουλάχιστον 3% σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού οι γνώσεις πληροφορικής και διαδικτύου των γυναικών, των ανέργων και των ατόμων ηλικίας άνω των 55 ετών. Ωστόσο, αν και οι διαδικτυακές συνδέσεις, ιδίως οι ευρυζωνικές, καθίστανται πιο προσιτές, το 24% των ευρωπαίων που δεν διαθέτουν διαδίκτυο στο σπίτι δήλωσαν ότι αυτό οφείλεται στην έλλειψη των απαραίτητων γνώσεων για τη χρησιμοποίησή του. Ιστορικό Η παιδεία στα μέσα περιλαμβάνει την ικανότητα πρόσβασης, κατανόησης και κριτικής αξιολόγησης διάφορων πτυχών των μέσων επικοινωνίας και του περιεχομένου τους και επικοινωνίας σε πληθώρα καταστάσεων. Αφορά όλα τα μέσα επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της τηλεόρασης και του κινηματογράφου, του ραδιοφώνου και της μουσικής σε δίσκους, τα έντυπα μέσα επικοινωνίας, το διαδίκτυο και όλες τις υπόλοιπες ψηφιακές τεχνολογίες. Το 2007, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με την παιδεία στα μέσα επικοινωνίας ( IP/07/1970 ) στο πλαίσιο των συνολικών προσπαθειών της για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς στον οπτικοακουστικό τομέα, στις οποίες περιλαμβάνεται η οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας ( MEMO/08/803 ) η οποία προβλέπει διασυνοριακούς κανόνες για τομείς όπως οι διαφημίσεις, και το πρόγραμμα στήριξης του ευρωπαϊκού κινηματογράφου MEDIA 2007 ( IP/07/169 ). Η Επιτροπή προωθεί επίσης την παιδεία στα μέσα επικοινωνίας μέσω έργων γραμματισμού στον τομέα των ταινιών στο πλαίσιο της προπαρασκευαστικής δράσης MEDIA International . Με την πρωτοβουλία αυτή υποστηρίζονται δράσεις για την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση, ιδίως της νέας γενιάς, σχετικά με κινηματογραφικά και οπτικοακουστικά έργα τρίτων χωρών και αντίστροφα. Η σημερινή ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την παιδεία στα μέσα επικοινωνίας διατίθεται στην διεύθυνση: http://ec.europa.eu/avpolicy/media_literacy/index_en.htm Η έκθεση για την ψηφιακή ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης διατίθεται στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/i2010 Annex Europe's most active Internet users live in Scandinavia Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSEDSource: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals 24% of the unconnected say they are not online because they do not know how to use the web Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals Computer and internet skills development in the EU from 2005 to 2007 Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Commission study, Digital Literacy Review - Public policies and stakeholders initiatives in support of Digital Literacy Index composition: No skills = 0 of 6 skills performed, low level of skills = 1-2 of 6 skills performed, medium or high level of skills = 3-6 of 6 skills performed. The 6 skills looked at are the following: a) Copying or moving a file or folder b) Using copy and paste tools to duplicate or move information within a document c) Using basic arithmetic formulas in a spreadsheet d) Compressing (or zipping) files e) Connecting and installing new devices, e.g. a printer or a modem f) Writing a computer program using a specialised programming language Related to questions E3 for computer skills and E4 for internet skills in the Eurostat Community Survey on ICT usage in Households and by Individuals. See annex 1 and 2 for exact data and breakdowns. Note that index skill questions regarding computer skills differed in 2005 with the simple item related to the ability to use a mouse to open programs being substituted with the somewhat more demanding item related to the ability to connect and install new devices such as a printer or a modem. Percentages of all individuals aged 16-74. Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals