IP/ 09/1180 Brussel , 23 juli 2009 Staatssteun : Commissie presenteert richtsnoeren voor herstructureringssteun aan banken De Europese Commissie heeft een mededeling goedgekeurd waarin zij uitlegt hoe zij de herstructureringssteun van de lidstaten aan banken beoordeelt. Dat gebeurt op basis van drie grondbeginselen: i) banken die steun ontvangen moeten op lange termijn levensvatbaar zijn zonder staatssteun, ii) banken die steun krijgen en hun eigenaren moeten een eerlijk deel van de herstructureringskosten dragen en iii) er moeten maatregelen worden genomen om de concurrentie in de interne markt zo min mogelijk te verstoren. De richtsnoeren gelden tot 31 december 2010. Zij verduidelijken met name hoe de Commissie deze beginselen in de huidige crisis van het financiële systeem wil toepassen om de Europese banksector weer levensvatbaar te maken. Commissaris Neelie Kroes, belast met concurrentie, zei: "De financiële crisis is misschien nog niet voorbij, maar we moeten serieus met de lidstaten aan de slag om de Europese banken te herstructureren. We moeten zorgen dat de banken weer levensvatbaar worden zonder staatssteun en we moeten de concurrentie in de interne markt opnieuw aanwakkeren. De richtsnoeren die vandaag zijn vastgesteld, zijn een nuttig instrument voor de banken en de lidstaten omdat ze duidelijk maken welke criteria de Commissie de komende tijd zal hanteren voor herstructureringssteun aan banken. Zij vormen een aanvulling op onze eerdere richtsnoeren voor staatsgaranties, herkapitalisatie en de behandeling van probleemactiva". De Commissie krijgt als gevolg van reddingssteun voor banken die goedgekeurd is op voorwaarde dat binnen zes maanden een herstructureringsplan zou worden ingediend, thans veel individuele gevallen van bankherstructurering te behandelen. Ter wille van de transparantie, de voorspelbaarheid en een gelijke behandeling van de lidstaten heeft de Commissie richtsnoeren opgesteld waaruit blijkt hoe zij te werk gaat, welke criteria zij hanteert bij haar beoordeling en welke informatie zij nodig heeft voor die beoordeling. Deze richtsnoeren zijn gebaseerd op artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag, dat staatssteun toestaat in geval van een ernstige verstoring in de economie. De richtsnoeren zijn tijdelijk en gelden tot eind 2010. Daarna moeten de gewone regels voor redding en herstructurering op basis van artikel 87, lid 3, onder c), van het EG-Verdrag weer worden toegepast (steunmaatregelen voor de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid of bepaalde gebieden, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad). Financiële stabiliteit De mededeling van de Commissie over de herstructurering vormt een aanvulling op de richtsnoeren voor de beoordeling van staatssteun aan banken die de Commissie sinds het begin van de financiële crisis heeft vastgesteld met betrekking tot staatsgaranties , herkapitalisatie en de behandeling van probleemactiva (zie respectievelijk IP/08/1495 , IP/08/1901 en IP/09/322 ). In die vorige richtsnoeren werd met name aangegeven in welke gevallen banken een herstructureringsplan moeten indienen. De nieuwe mededeling laat zien hoe de Commissie met behulp van de concurrentieregels voor financiële stabiliteit zal zorgen. Het herstel van de levensvatbaarheid van banken is de beste garantie voor stabiliteit en zal ervoor zorgen dat banken geld kunnen blijven lenen aan de economie. Stresstest De mededeling benadrukt dat het voor het uitstippelen van duurzame, toekomstgerichte strategieën nodig is dat banken hun activiteiten aan een stresstest onderwerpen. Daarbij dient een diagnose te worden gesteld van de sterke en zwakke punten van de bank, wat aanleiding kan geven tot het herzien van het businessmodel van de bank, het identificeren en aanpakken van probleemactiva, het afstoten van verliesgevende activiteiten of zelfs het overwegen van overname door een levensvatbare concurrent of een ordelijke liquidatie. Nog volgens de mededeling moeten banken die steun krijgen en hun aandeelhouders de nodige verantwoordelijkheid dragen voor de manier waarop zij in het verleden hebben gehandeld en zo veel mogelijk uit eigen middelen aan de herstructurering bijdragen. Dit houdt in het bijzonder in dat de staat een passende vergoeding krijgt voor de verleende steun. Als de marktsituatie dit niet onmiddellijk toelaat, moet de verdeling van de lasten in elk geval in een later stadium plaatsvinden. Ten slotte wordt in de mededeling bekeken in hoeverre de concurrentie wordt verstoord als gevolg van de staatssteun aan banken en worden maatregelen gepresenteerd om deze verstoring te beperken. Verstoringen kunnen optreden als een bank doorgaat met haar onzorgvuldige of buitensporig riskante handelwijze en/of als haar positie als marktdeelnemer wordt gehandhaafd ten koste van haar concurrenten. Bij omvangrijke staatssteun kunnen structurele maatregelen nodig zijn, zoals afstotingen (die in de huidige crisis over een aantal jaren gespreid kunnen zijn), of maatregelen betreffende het gedrag van de instelling, zoals beperkingen inzake overnames of agressieve prijs‑ en marketingstrategieën die met staatssteun worden gefinancierd. Omdat zich zo veel herstructureringsgevallen tegelijk voordoen, wordt bij deze analyse goed gekeken naar de nationale marktstructuren, zodat de integriteit en de toegankelijkheid van de interne markt behouden blijven. De volledige tekst van de mededeling is te vinden op: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/specific_rules.html Voor nadere informatie zie MEMO/09/350 .