IP/09/341 Bruksela, dnia 3 marca 2009 r.UE rozpoczyna kampanię przeciwko niższym wynagrodzeniom kobietKomisja Europejska rozpoczęła dzisiaj ogólnounijną kampanię służącą rozwiązaniu problemu nierówności płac w zależności od płci. W skali całej gospodarki UE kobiety zarabiają średnio o 17,4% mniej niż mężczyźni. Rozpoczynana właśnie w kontekście Międzynarodowego Dnia Kobiet (8 marca) kampania służąca zwiększeniu świadomości problemu nierówności wynagrodzeń, jego przyczyn i możliwych rozwiązań, opiera się na prostej idei „równej płacy za równą pracę”. „Problem nierówności płac ze względu na płeć wynika z wielorakich przyczyn i wymaga wielorakich rozwiązań.” Aby go wyeliminować, potrzebne jest działanie na wszystkich poziomach i zaangażowanie wszystkich podmiotów, od pracodawców i związków zawodowych, poprzez władze krajowe, po każdego obywatela. Nasza kampania ma uświadomić ludziom zarówno przyczyny, dla których kobiety w Europie nadal zarabiają tak znacząco mniej niż mężczyźni, jak i możliwe rozwiązania” – powiedział komisarz UE ds. równości szans, Vladimír Špidla. „W dzisiejszych warunkach gospodarczych równość kobiet i mężczyzn jest ważniejsza niż kiedykolwiek. Tylko wykorzystując cały potencjał naszych zdolności możemy stawić czoła kryzysowi” – dodał. Równa płaca za równą pracę to jedna z fundamentalnych zasad Unii Europejskiej. Zasadzie tej, zapisanej w traktacie rzymskim w 1957 r., poświęcono już w 1975 r. osobną dyrektywę, zakazującą wszelkiej dyskryminacji i różnicowania wynagrodzenia – we wszystkich jego aspektach – pomiędzy mężczyznami a kobietami wykonującymi tę samą pracę bądź pracę o takiej samej wartości. W rezultacie, dzięki skuteczności prawodawstwa europejskiego i ustawodawstw krajowych dotyczących równych płac, znacznie spadła liczba przypadków wyraźnej, bezpośredniej dyskryminacji, polegającej na niższym opłacaniu kobiet niż mężczyzn dysponujących tymi samymi umiejętnościami i doświadczeniem,wykonujących dokładnie tę samą pracę z równą wydajnością. Dlaczego w takim razie różnica wynagrodzeń w skali Unii nadal wynosi 17,4%? Nierówność wynagrodzeń kobiet i mężczyzn to różnica średniej stawki brutto (przed opodatkowaniem) za godzinę pracy w skali całej gospodarki. Odzwierciedla ona trwającą ciągle dyskryminację i nierówność na rynku pracy, która w praktyce dotyka głównie kobiet. Na przykład praca kobiet często postrzegana jest jako mniej wartościowa, niż praca wykonywana przez mężczyzn, a kobiety często pracują w sektorach, w których średnie płace są niższe niż w sektorach zdominowanych przez mężczyzn; np. kasjerki w supermarketach przeważnie zarabiają mniej niż magazynierzy. Nierówność płac powoduje również zmniejszenie zarobków kobiet na przestrzeni całego życia oraz ich emerytur, co przyczynia się do ubóstwa w starszym wieku. W grupie wiekowej powyżej 65 lat zagrożonych ubóstwem jest 21% kobiet, podczas gdy wśród mężczyzn – 16%. Celem kampanii jest zwiększenie świadomości istnienia problemu nierówności płac i jego możliwych rozwiązań. W ramach kampanii, skierowanej do obywateli, pracodawców i pracowników, promowane będą sprawdzone rozwiązania problemu nierówności płac, pochodzące z całej Europy; rozpowszechniane będą również narzędzia przeznaczone dla pracodawców i związków zawodowych na poziomie europejskim i krajowym. Prowadzona będzie również strona internetowa oraz kampania reklamowa w prasie europejskiej i za pomocą plakatów. Kampania jest następstwem komunikatu politycznego Komisji z 2007 r. dotyczącego nierówności płac, w którym analizowano przyczyny tego zjawiska i określono kierunki działań na poziomie UE. W komunikacie podkreślono konieczność zwiększania świadomości w zakresie problemu nierówności płac oraz jego możliwych rozwiązań poprzez działania na wszystkich poziomach, angażujące wszystkie podmioty i skupiające się na wszystkich czynnikach. Sprawozdanie roczne na temat równości Sprawozdanie za 2009 rok na temat równości kobiet i mężczyzn, również przedstawione dziś przez Komisję, potwierdza, że pomimo pewnego postępu w zakresie równości płci, w niektórych obszarach nadal utrzymują się znaczne dysproporcje. Jakkolwiek stopa zatrudnienia kobiet w ciągu ostatnich lat stale wzrasta (obecnie wynosi 58,3%, podczas gdy wśród mężczyzn 72,5%), to kobiety nadal częściej niż mężczyźni pracują w niepełnym wymiarze czasu (odsetek ten wynosi 31,2% dla kobiet i 7,7% dla mężczyzn) oraz przeważają w sektorach o niższych wynagrodzeniach (ponad 40% kobiet, czyli dwa razy więcej niż mężczyzn, pracuje w ochronie zdrowia, edukacji i administracji publicznej). Jednocześnie jednak kobiety stanowią 59% nowych absolwentów uczelni. Udział kobiet i mężczyzn w podejmowaniu decyzji Nowe sprawozdanie opracowywane przez ekspertów na zlecenie Komisji potwierdza jednocześnie, że kobiety są również nieproporcjonalnie słabo reprezentowane w podejmowaniu decyzji gospodarczych oraz w polityce europejskiej. Banki centralne wszystkich 27 państw członkowskich UE są kierowane przez mężczyzn. Na nieproporcjonalnie małą liczbę kobiet na najwyższych stanowiskach istotnie wpływa sytuacja w dużych przedsiębiorstwach, gdzie mężczyźni stanowią prawie 90% członków zarządów w najważniejszych spółkach (zaliczających się do indeksu wiodących przedsiębiorstw w każdym kraju). Poziom ten prawie nie uległ zmianie w ostatnim czasie. Odsetek kobiet wśród członków parlamentów krajowych (przy uwzględnieniu tylko izby niższej lub jedynej izby) wzrósł w ciągu ostatniej dekady o ok. połowę – z 16% w 1997 r. do 24% w 2008 r., zaś w Parlamencie Europejskim nieznacznie przekracza ten poziom (31% kobiet). Przeciętnie mężczyźni zajmują około trzy razy więcej stanowisk ministerialnych w rządach krajowych niż kobiety (25% kobiet i 75% mężczyzn). MEMO/09/91Dalsze informacje: Strona internetowa kampanii przeciwko nierówności płac: http://ec.europa.eu/equalpay Roczne sprawozdanie z 2009 r. na temat równości kobiet i mężczyzn: http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=418&langId=pl Kobiety w polityce europejskiej – czas na działanie http://ec.europa.eu/employment_social/publications/booklets/equality/pdf/ke8109543_en.pdfWideoserwisy informacyjne na temat nierówności płac oraz uczestnictwa kobiet i mężczyzn w podejmowaniu decyzji http://www.tvlink.org