IP/09/702 Στρασβούργο, 5 Μαΐου 2009 Δικαιώματα των καταναλωτών: Η Επιτροπή επιδιώκει για τους καταναλωτές τη χωρίς σύνορα πλοήγησή τους στο Διαδίκτυο Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκαινίασε το eYouGuide, ένα νέο επιγραμμικό εργαλείο το οποίο παρέχει πρακτικής φύσεως συμβουλές σχετικά με τα «ψηφιακά δικαιώματα» των καταναλωτών βάσει του κοινοτικού δικαίου. Ο οδηγός αυτός, ο οποίος αποτελεί την ανταπόκριση σε σχετικό κάλεσμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του 2007, ασχολείται με ζητήματα καταναλωτή, όπως τα δικαιώματά του έναντι του παρόχου ευρυζωνικών υπηρεσιών, οι αγορές στο Διαδίκτυο, η τηλεκφόρτωση μουσικής και η προστασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών, τόσο επιγραμμικά όσο και στους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης. Παρόλο που το 48,5% των νοικοκυριών στην ΕΕ διαθέτουν ευρυζωνική σύνδεση με το Διαδίκτυο, μια πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου εμφανίζει πολλούς καταναλωτές να εξακολουθούν να αποτρέπονται από τις συναλλαγές μέσω του Διαδικτύου λόγω ελλείψεως εμπιστοσύνης. Μόνον το 12% από τους χρήστες του Διαδικτύου στην ΕΕ νοιώθουν ασφαλείς όταν κάνουν τις συναλλαγές τους μέσα από αυτό, ενώ το 39% των εν λόγω χρηστών έχουν μεγάλες αμφιβολίες όσον αφορά την ασφάλεια, και το 42% δεν τολμούν να προβούν σε οικονομικές συναλλαγές επιγραμμικά. Το 65% των χρηστών του Διαδικτύου στην ΕΕ δεν γνωρίζουν πού να βρουν πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με τις διασυνοριακές αγορές εντός της ΕΕ. Το ένα τρίτο των καταναλωτών σκέπτεται να αγοράσει επιγραμμικά από άλλη χώρα επειδή είναι καλύτερα και φθηνότερα, αλλά μόνον το 7% αγοράζει πράγματι. Η εμπιστοσύνη των καταναλωτών θα αυξηθεί αν τους δοθούν σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά τους, πράγμα που επίσης θα βοηθήσει στην πλήρη αποδέσμευση του οικονομικού δυναμικού της ενιαίας επιγραμμικής αγοράς της Ευρώπης, το μέγεθος της οποίας ως προς τα έσοδα ανέρχεται σε 106 δις ευρώ. «Στην ΕΕ, τα δικαιώματα των καταναλωτών επιγραμμικά δεν θα πρέπει να εξαρτώνται από τον τόπο εγκατάστασης μιας εταιρείας ή ενός ιστότοπου. Τα εθνικά σύνορα δεν θα πρέπει πια να ταλαιπωρούν τους ευρωπαίους καταναλωτές όταν αγοράζουν σε απευθείας σύνδεση (επιγραμμικά) ένα βιβλίο ή όταν τηλεκφορτώνουν ένα τραγούδι», ανέφερε η Viviane Reding, Ευρωπαία Επίτροπος για την Κοινωνία της Πληροφορίας και τα Μέσα Επικοινωνίας. «Παρά τις σημειωθείσες προόδους, οφείλουμε να διασφαλίσουμε την ύπαρξη μιας ενιαίας αγοράς τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις στο Διαδίκτυο.» «Εάν θέλουμε να "βγαίνουν" οι καταναλωτές για ψώνια και να εκμεταλλεύονται το δυναμικό των ψηφιακών επικοινωνιών, τότε οφείλουμε να τους πείσουμε ότι όντως τα δικαιώματά τους είναι εγγυημένα. Γιαυτό θα πρέπει να θεσπιστούν σαφή δικαιώματα των καταναλωτών και να εξασφαλίζεται η εφαρμογή τους· τα δικαιώματα αυτά θα πρέπει να αντιστοιχούν προς τα ήδη υπάρχοντα υψηλά πρότυπα όσον αφορά τα εμπορικά καταστήματα. Το Διαδίκτυο έχει να προσφέρει στους καταναλωτές τα πάντα, οφείλουμε ωστόσο να οικοδομήσουμε την εμπιστοσύνη του κοινού, έτσι ώστε να μπορεί να κάνει τις αγορές του με ηρεμία πνεύματος», ανέφερε η Meglena Kuneva, Ευρωπαία Επίτροπος για θέματα καταναλωτών. Ένας σύγχρονος οδηγός για τα δικαιώματα των καταναλωτών Ο eYouGuide επεξηγεί τα συγκεκριμένα δικαιώματα των ευρωπαίων καταναλωτών που πλοηγούνται στο Διαδίκτυο ή αγοράζουν σε απευθείας σύνδεση μέσω αυτού, χάρη στην 25ετή ιστορία των κοινοτικών κανόνων προστασίας των καταναλωτών. Οι ευρωπαίοι καταναλωτές, και όταν είναι στο Διαδίκτυο, δικαιούνται: · ξεκάθαρη πληροφόρηση σχετικά με τις τιμές και τους συναλλακτικούς όρους πριν προβούν σε κάποια αγορά· · να αποφασίζουν εάν και πώς τα προσωπικά τους στοιχεία υποβάλλονται σε επεξεργασία· · οι αγορές τους να τους αποστέλλονται μέσα 30 ημέρες από την ημερομηνία της πράξης αγοράς· · ένα διάστημα «ψύχραιμης επανεξέτασης», διάρκειας τουλάχιστον 7 εργάσιμων ημερών μετά την αγορά, εντός του οποίου να μπορούν να αλλάξουν γνώμη· · εγγύηση ελάχιστης διάρκειας 2 ετών για τα αγορασθέντα προϊόντα· · προστασία έναντι των πιεστικών πωλητών, από αθέμιτους συμβατικούς όρους και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Οι καταναλωτές μπορούν να είναι βέβαιοι ότι όλα αυτά τα δικαιώματα ισχύουν σε οποιονδήποτε ιστότοπο που λήγει με το επίθεμα ".eu". Αντίθετα προς τους ιστότοπους που λήγουν σε .com ή σε .net, ένας ιστότοπος που λήγει σε .eu (ο διαδικτυακός τομέας ανωτάτου επιπέδου της ΕΕ που εγκαινιάστηκε το 2006, τώρα με τρία εκατομμύρια διαδικτυακά ονόματα, IP/09/536), πρέπει να έχει καταχωρηθεί από πρόσωπο ή εταιρία εγκατεστημένη σε ένα από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και υπόκειται στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Μια «Ψηφιακή ατζέντα» για τα δικαιώματα των καταναλωτών στο προσεχές μέλλον Σήμερα, οι Επίτροποι Reding και Kuneva επεσήμαναν και ορισμένα κενά στους κοινοτικούς κανόνες, όπου θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και η ενιαία αγορά για τις επιχειρήσεις. Οι δύο Επίτροποι εξειδικεύουν, στο πλαίσιο μιας κοινής «ψηφιακής ατζέντας» , 8 τομείς προτεραιότητας για μια πιθανή κοινοτική δράση: 1. Καταπολέμηση των ανεπίκλητων ηλεκτρονικών μηνυμάτων (spam) με εξίσου αποτελεσματικές αστικές και ποινικές κυρώσεις σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και στις γειτονικές χώρες. Η «απαγόρευση των ανεπίκλητων ηλεκτρονικών μηνυμάτων» αποτελεί μέρος της κοινοτικής νομοθεσίας ήδη από το 2003, αλλά το 65% των ευρωπαίων εξακολουθούν να παραπονούνται για την ύπαρξη υπερβολικού αριθμού τέτοιων μηνυμάτων. Ενώ το 19.8% του παγκόσμιου spam προέρχεται από τις ΗΠΑ και το 9.9% από την Κίνα, το 23.4% προέρχεται από την Ευρώπη, με την Ιταλία (3%), την Ισπανία (2.9%), το ΗΒ (2.7%) και τη Γερμανία (2.4%) να συγκαταλέγονται στο «Top 12». Σ' αυτό, πρέπει να προστεθούν οι γειτονικές για την ΕΕ Τουρκία (4.4%) και Ρωσία (6.4%). 2. Να εξασφαλιστεί ότι για τους καταναλωτές θα είναι αδιάφορο από ποια χώρα της Ένωσης προέρχεται το ψηφιακό περιεχόμενο (μουσική, παιχνίδια, ταινίες, βιβλία), στρώνοντας το δρόμο για πολυπεριφερειακά συστήματα αδειών εκμετάλλευσης όσον αφορά το επιγραμμικό περιεχόμενο. 3. Να δοθεί στους καταναλωτές η βεβαιότητα σχετικά με το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν με τα προστατευόμενα με κοπυράϊτ τραγούδια, βίντεο και ταινίες που τηλεκφορτώνουν, τερματίζοντας τον σημερινό κατακερματισμό των νομοθεσιών περί «αντιγραφής για ιδιωτικούς σκοπούς». 4. Να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής των κανόνων για την προστασία των καταναλωτών, ώστε να καλύπτονται οι συμφωνίες άδειας εκμετάλλευσης προϊόντων όπως λογισμικό προστασίας από ιούς που τηλεκφορτώνεται, παιχνίδια και λοιπό περιεχόμενο καλυπτόμενο από άδεια εκμετάλλευσης. Με τις άδειες εκμετάλλευσης θα πρέπει οι καταναλωτές να έχουν την εγγύηση για τα ίδια βασικά δικαιώματα με αυτά που απολαμβάνουν όταν αγοράζουν ένα εμπόρευμα: το δικαίωμα να προμηθευτούν ένα προϊόν που λειτουργεί υπό δίκαιους εμπορικούς όρους. 5. Να παρέχεται εγγύηση ότι οι πολιτικές περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων που συνδέονται με τις προσφορές στο Διαδίκτυο γνωστοποιούνται κανονικά και περιλαμβάνουν θεμιτούς συμβατικούς όρους. 6. Να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των κατακερματισμένων και ατελών κανόνων σχετικά με την η-προσβασιμότητα ώστε να είναι ευχερέστερη στα άτομα με ειδικές ανάγκες (15% του πληθυσμού της Ένωσης) η χρήση ιστοτόπων, η διενέργεια ηλεκτρονικών πληρωμών και η αξιοποίηση των άλλων επιγραμμικών υπηρεσιών. 7. Να διερευνηθούν οι ευκαιρίες για ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο πλαίσιο της διενέργειας πληρωμών επιγραμμικά, μεταξύ των οποίων και υποδειγματικές πρωτοβουλίες όπως τα συστήματα πιστωτικών καρτών με δυνατότητα αναστροφής της χρέωσης, οι οποίες επιτρέπουν στους καταναλωτές, σαν ύστατο μέσο, να ακυρώνουν τις πληρωμές τους σε εμπόρους μη συμμορφούμενους με τους κανόνες. 8. Να υπάρξει συνεργασία με το βιομηχανικό κλάδο και τις ενώσεις καταναλωτών για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου σημάτων εμπιστοσύνης για τους ιστότοπους λιανικών πωλήσεων οι οποίοι συμμορφώνονται με τις βέλτιστες πρακτικές. Για περαιτέρω πληροφορίες Ο δικτυακός τόπος του eYouGuide: http://ec.europa.eu/eyouguide (επιγραμμικά από τις 5 Μαΐου, ώρα 16:00) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 21ης Ιουνίου 2007 για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο ψηφιακό περιβάλλον: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2007-0287+0+DOC+XML+V0//EN Το νέο Ευροβαρόμετρο «Η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην κοινωνία της πληροφορίας» υπάρχει στη διεύθυνση : http :// ec . europa . eu / information _ society / policy / nis / strategy / activities / index _ en . htm Annex: Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED