IP/09/1519 Brussel, 14 oktober 2009 Uitbreidingsproces van de EU: een jaar van vooruitgang op de Westelijke Balkan en Turkije Vandaag heeft de Commissie haar jaarlijkse strategie inzake de uitbreiding van de EU goedgekeurd. In de mededeling wordt beschreven welke vorderingen op weg naar Europese integratie de Westelijke Balkan en Turkije hebben geboekt tijdens dit moeilijke jaar van de mondiale economische crisis en welke uitdagingen zij de komende maanden en jaren moeten aanpakken. Gezien de vorderingen heeft de Commissie besloten om een positief advies te geven over de opening van de onderhandelingen met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. In 2010 zal aanzienlijke vooruitgang worden geboekt met betrekking tot de visumversoepeling voor de Westelijke Balkan, een belangrijke stap vooruit voor de regio. In 2009 is het twintig jaar geleden dat de Berlijnse muur viel en vijf jaar dat de EU zich uitbreidde naar Midden- en Oost-Europa. Het vooruitzicht op toetreding tot de EU is nog steeds een sterke stimulans voor politieke en economische hervormingen en voor vrede en stabiliteit. Het is voor de EU van strategisch belang om de vaart in dit proces te houden, op basis van de overeengekomen beginselen en voorwaarden. Op dit moment is er sprake van een ernstige en grootschalige recessie, die zowel de EU als de uitbreidingslanden treft. Bilaterale geschillen mogen het toetredingsproces niet tegenhouden. Ze moeten worden opgelost door de betrokken partijen. De Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië heeft grote vooruitgang geboekt en heeft veel gedaan met betrekking tot de belangrijkste prioriteiten van het toetredingspartnerschap. De Commissie vindt dat het land in voldoende mate voldoet aan de politieke criteria die zijn vastgesteld door de Europese Raad van Kopenhagen in 1993 en in het stabilisatie- en associatieproces en heeft daarom besloten de aanbeveling te doen om de toetredingsonderhandelingen te openen. Bij de presentatie van de rapporten zei Olli Rehn, Europees commissaris voor uitbreiding: "De uitbreidingsstrategie die we vandaag voorstellen, bewijst onze inzet voor de Europese toekomst van de Westelijke Balkan en Turkije. Dat Albanië en Montenegro het EU-lidmaatschap hebben aangevraagd, toont aan dat de EU ook in deze moeilijke economische tijden aantrekkelijk blijft en bevestigt onze rol bij het bevorderen van stabiliteit, veiligheid en welvaart. De aanvraag van IJsland heeft een nieuwe dimensie aan de uitbreidingsagenda toegevoegd." Begin 2010 zullen inwoners van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro en Servië zonder visum kunnen reizen, wat concrete voordelen voor de burgers met zich meebrengt. Halverwege 2010 zal de Commissie voorstellen indienen voor Albanië en Bosnië en Herzegovina, als deze landen aan de voorwaarden voldoen. Over Turkije zei Rehn het volgende: "Turkije heeft blijk gegeven van nieuwe politieke hervormingsinspanningen. De voortgang van de toetredingsonderhandelingen zal afhangen van het hervormingstempo, met name wat betreft de consolidatie van de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat. We verheugen ons over het recente overleg over een belangrijk Koerdisch initiatief, dat hopelijk zal leiden tot concrete acties voor de rechten van alle Turken." "De historische stappen die Turkije en Armenië onlangs hebben gezet op weg naar normale betrekkingen zijn bemoedigend. Volledige normalisering moet nu zo snel mogelijk plaatsvinden." Kroatië heeft goede vorderingen gemaakt wat betreft de ijkpunten die zijn vastgesteld in de toetredingsonderhandelingen, die formeel zijn hervat nu Slovenië en Kroatië politieke overeenstemming hebben bereikt over de grenskwestie. Kroatië moet zijn hervormingsinspanningen voortzetten, met name wat betreft justitie en openbaar bestuur, de bestrijding van de georganiseerde misdaad en de rechten van minderheden. Als Kroatië op tijd aan alle resterende ijkpunten voldoet, kunnen de toetredingsonderhandelingen volgend jaar worden afgerond. Montenegro heeft in december 2008 het EU-lidmaatschap aangevraagd. De Commissie bereidt momenteel op verzoek van de Raad haar advies voor. De parlementsverkiezingen voldeden aan vrijwel alle internationale normen. De versterking van de bestuurlijke capaciteit en de consolidatie van de rechtsstaat vormen echter nog steeds een belangrijke opgave. Albanië heeft in april het EU-lidmaatschap aangevraagd. De Commissie zal haar advies opstellen zodra de Raad haar daartoe verzoekt. De parlementsverkiezingen voldeden aan vrijwel alle internationale normen. Aan een solide rechtsstaat en goed functionerende overheidsinstellingen moet echter nog hard worden gewerkt. Bosnië en Herzegovina moet dringend belangrijke hervormingen doorvoeren. De Europese toekomst van het land vereist dat de leiders van het land een gemeenschappelijke visie ontwikkelen over de koers van het land en dat zij blijk geven van de politieke wil om te voldoen aan de eisen voor Europese integratie en aan de voorwaarden om het bureau van de hoge vertegenwoordiger te kunnen sluiten. Servië heeft zijn inzet voor het toenaderingsproces tot de EU bewezen door goede resultaten te boeken bij de tenuitvoerlegging van de bepalingen van de Interimovereenkomst met de EU en door belangrijke hervormingen door te voeren. Omdat Servië nu systematisch meewerkt met het internationale strafhof, is de Commissie van mening dat de Interimovereenkomst nu ook door de EU moet worden uitgevoerd. Servië moet zich constructiever opstellen met betrekking tot Kosovo. De stabiliteit in Kosovo 1 is gehandhaafd, maar is nog steeds kwetsbaar. EULEX, de rechtsstaatmissie van de EU, is nu overal in Kosovo actief en is volledig operationeel. Kosovo staat voor een aantal zware opgaven, zoals het waarborgen van de rechtsstaat, de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad, de versterking van de bestuurlijke capaciteit en de bescherming van de Servische minderheid en andere minderheden. In een apart document doet de Commissie voorstellen om de burgers van Kosovo dichter bij de EU te brengen, onder meer door een visumdialoog, die moet leiden tot visumversoepeling wanneer de noodzakelijke hervormingen zijn doorgevoerd en voldaan is aan de voorwaarden. De Commissie stelt ook voor de preferentiële handelsregeling waar Kosovo momenteel van profiteert (de "autonome handelsmaatregelen") uit te breiden. Zodra Kosovo aan de eisen voldoet, zal de Commissie onderhandelingsrichtsnoeren voor een handelsovereenkomst voorstellen. 1 : Volgens resolutie 1244/99 van de VN-Veiligheidsraad.