IP/ 09/1771 Brussel, 22 juli 2009 De Commissie intensifieert haar werkzaamheden op het gebied van de ziekte van Alzheimer en andere neurodegeneratieve aandoeningen Vandaag heeft de Europese Commissie concrete voorstellen aangenomen om de ziekte van Alzheimer , dementie en andere neurodegeneratieve aandoeningen aan te pakken. Deze gemeenschappelijke uitdagingen op maatschappelijk en gezondheidsgebied in Europa vergen gecoördineerde actie om de meest efficiënte preventie, diagnose, behandeling en zorg voor de getroffen personen mogelijk te maken. Voorts worden de Europese landen ertoe opgeroepen hun inspanningen te bundelen en hun onderzoek op het gebied van neurodegeneratieve ziekten, met name de ziekte van Alzheimer, beter te coördineren, meer bepaald door hun investeringen in onderzoek voor het eerst samen te programmeren in plaats van elk op het eigen terrein te blijven werken. In Europa lijden momenteel meer dan zeven miljoen mensen aan de ziekte van Alzheimer en verwante aandoeningen en naar verwachting zal dit aantal in de komende 20 jaar nog verdubbelen. Het is dan ook uiterst belangrijk om vandaag op dit gebied te investeren en samen te werken, zowel om de maatschappelijke kosten van deze ziekten te drukken als om hoop, waardigheid en een gezonder leven te bieden voor de miljoenen mensen die aan deze aandoeningen lijden, alsmede voor hun families. De acties van vandaag zijn belangrijke stappen, zowel in de 'Europe for Patients'-campagne van de Commissie als bij de nieuwe aanpak van 'Gezamenlijke programmering van het onderzoek'. Het met het gezondheidsbeleid belaste Commissielid Androulla Vassiliou verklaarde: "Je mentale vermogens verliezen ten gevolge van dementie is geen 'normaal' ouderdomsfenomeen. Aangezien de Europese bevolking ouder wordt, moeten wij samenwerken om deze aandoeningen beter te begrijpen en te voorkomen. Wij moeten onze solidariteit tonen met mensen met dementie door de beste praktijken qua behandeling en respect voor hun rechten en waardigheid te delen en te verspreiden." Het Commiss ielid voor Wetenschap en Onderzoek, Janez Potočnik, zei: " Wij willen ertoe bijdragen onderzoek een grotere rol te geven bij de aanpak van maatschappelijke problemen zoals de ziekte van Alzheimer en verwante aandoeningen. De Commissie heeft al een belangrijke rol gespeeld bij de ondersteuning van Europese onderzoeksprojecten met de beste wetenschappers op dit gebied. Maar we zouden een grote stap vooruit zetten als de lidstaten nu een begin maken met de coördinatie van hun nationale programma's rond één gemeenschappelijke agenda. Met de hierbij voorgestelde aanbeveling inzake gezamenlijke programmering voor onderzoek nodigen wij de lidstaten ertoe uit een pragmatische aanpak te ontwikkelen voor het bijeenbrengen van middelen en onderzoeksinvesteringen teneinde de ziekte van Alzheimer en andere neurodegeneratieve aandoeningen beter aan te pakken. Dit is een kans voor de Europese wetenschap en een antwoord op een belangrijke uitdaging van onze moderne samenleving. " Een toenemende maatschappelijke en economische belasting Gezien de langere levensduur en het afnemende aandeel van de werkende bevolking ten opzichte van de gepensioneerden, neemt de belasting ten gevolge van neurodegeneratieve ziekten voortdurend toe. In 2005 zullen de totale directe en informele kosten van de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie in de EU27 naar raming oplopen tot 130 miljard euro (21 000 euro per patiënt), waarbij 56% van deze kosten betrekking hebben op informele zorg. De meest voorkomende vormen van dementie in de Europese Unie zijn de ziekte van Alzheimer (ongeveer 70% van alle gevallen) en vasculaire dementie (minder dan 30%). De Commissie stelt vier belangrijke actiegebieden voor Het doel van dit Europese initiatief is om de voornaamste door de ziekte van Alzheimer en dementie veroorzaakte problemen aan te pakken op vier cruciale gebieden: vroegtijdig optreden om de diagnose van dementie te stellen en in de eerste plaats het risico ervan te verminderen ; de onderzoekscoördinatie tussen de EU-landen verbeteren ; de beste praktijken d elen; een forum bieden om de rechten, de autonomie en de waardigheid van patiënten te beschermen . Het eerste initiatief van gezamenlijke programmering op het gebied van de ziekte van Alzheimer en andere neurodegeneratieve aandoeningen De ziekte van Alzheimer en verwante aandoeningen zijn door de EU-landen aangewezen als thema's waarop gezamenlijke programmering nuttig kan zijn. Gezamenlijke programmering geldt voor EU-landen die bereid zijn een gemeenschappelijke strategische onderzoeksagenda uit te werken die hun deelname mogelijk maakt op een variabele geometrische basis. Reeds twintig landen hebben zich bereid verklaard hun middelen samen te leggen en onderzoek te ontwikkelen op een gebied waarop een gemeenschappelijk initiatief een grote toegevoegde waarde kan bieden ten opzichte van de huidige versnipperde onderzoeksinspanningen in Europa. Dit eerste initiatief van gezamenlijke programmering moet de weg bereiden voor andere soortgelijke initiatieven in de toekomst . Achtergrond De ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie behoren tot een breder spectrum van neurodegeneratieve aandoeningen. Op Europees niveau heeft het Europees Parlement op dit gebied in 1996 en 1998 resoluties aangenomen, terwijl in de EU-gezondheidsstrategie van de Commissie van 2007 'Samen werken aan gezondheid' wordt gewezen op de noodzaak neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Alzheimer beter te begrijpen tegen de achtergrond van een verouderende bevolking. In 2008 heeft de Raad de Commissie verzocht een plan op te stellen om neurodegeneratieve ziekten en met name de ziekte van Alzheimer aan te pakken. De Commissie financiert onderzoeksprojecten op dit gebied in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Voor meer informatie : De mededeling van de Commissie inzake een Europees initiatief op het gebied van de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie http://ec.europa.eu/health/ph_information/dissemination/diseases/alzheimer_en.htm De EU-gezondheidsstrategie – Samen werken aan gezondheid http://ec.europa.eu/health/ph_overview/strategy/health_strategy_en.htm De website 'Europa voor patiënten' http://ec.europa.eu/health-eu/europe_for_patients/index_nl.htm Het ''Dementia Yearbook 2008': http://ec.europa.eu/health/ph_information/reporting/docs/2008_dementiayearbook_en.pdf Verzameling van door de EU gefinancierde projecten op het gebied van hersenonderzoek : ftp://ftp.cordis.europa.eu/pub/fp7/docs/brain-research-eu-funding_en.pdf MEMO/09/ 346 Het voorstel van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad inzake een proefproject inzake gezamenlijke programmering ter bestrijding van neurodegeneratieve ziekten, met name de ziekte van Alzheimer http://ec.europa.eu/research/press/2009/pdf/com_2009_0379_en.pdf MEMO/09/ 347 Voorbeelden van door de EU gefinancierde projecten op het gebied van neurodegeneratieve ziekten MEMO/09/345 Questions and answers on Alzheimer's disease and other dementias