IP/09/ 1244 Bruksela, 20 sierpnia 2009 r. Komisja przygotowuje się na nowe wyzwanie dla społeczeństwa informacyjnego: umiejętność korzystania z mediów w środowisku cyfrowym Sposób, w jaki korzystamy z mediów, ulega zmianie – w obliczu ogromnych zasobów informacji nie wystarczają już umiejętności czytania, pisania lub posługiwania się komputerem. Komisja Europejska wyraziła dziś zaniepokojenie, że zarówno młodzi, jak i starsi Europejczycy mogą być pozbawieni korzyści oferowanych przez społeczeństwo informacyjne o niezmiernie wysokim obecnie poziomie technologicznym, jeśli nie zostaną zwiększone wysiłki na rzecz udostępnienia im narzędzi do korzystania z obrazów, dokumentów dźwiękowych i tekstów oraz do ich analizy i oceny, a także służące wyrobieniu umiejętności wykorzystywania nowych i tradycyjnych mediów do porozumiewania się i tworzenia treści medialnych. Komisja stwierdza, że kraje UE i sektor mediów muszą podjąć działania na rzecz lepszego zrozumienia przez obywateli najróżniejszych komunikatów medialnych, na które napotykają (reklamy, filmy, treści internetowe). „Komunikacja z mediami to dziś znacznie więcej niż list do gazety napisany przez jej czytelnika. Media, a w szczególności nowe technologie cyfrowe, oznaczają dziś dla coraz większej liczby Europejczyków dzielenie się, interakcję i tworzenie. Konsumenci mogą dziś tworzyć własne treści, w tym poprzez przekształcanie dzieł innych twórców” , powiedziała Viviane Reding, komisarz ds. społeczeństwa informacyjnego i mediów. „Jednakże osoby, które nie potrafią korzystać z nowych mediów, takich jak społeczności sieciowe lub telewizja cyfrowa, będą napotykały trudności w interakcjach z otoczeniem i w aktywnym kształtowaniu otaczającego je świata. Musimy zadbać o to, by każdy umiał korzystać z mediów, tak by nikt nie czuł się wykluczony. Do obywateli nieustannie docierają najróżniejsze komunikaty medialne, ale czy potrafią oni na nie odpowiedzieć? Jeśli będą oni potrafili korzystać z mediów w umiejętny i twórczy sposób, będziemy bliżej nowych form demokratycznej partycypacji.” Aktywny udział w dzisiejszym społeczeństwie informacyjnym wymaga od obywateli zrozumienia, w jaki sposób funkcjonują zarówno tradycyjne, jak i nowe media. Z tego względu Komisja, odpowiadając na wezwanie Parlamentu Europejskiego, przyjęła w dniu dzisiejszym wytyczne polityczne nawołujące państwa członkowskie i branżę do promowania w całej Europie umiejętności korzystania z mediów poprzez działania, które ułatwią obywatelom dostęp do wszystkich mediów, takich jak telewizja, film, radio, muzyka, prasa, Internet oraz technologie łączności cyfrowej, a także ich zrozumienie i krytyczną ocenę. Tego rodzaju edukacja w zakresie korzystania z mediów mogłaby wskazać użytkownikom bardziej skuteczne sposoby posługiwania się wyszukiwarkami albo wyjaśnić uczniom, jak powstają filmy bądź w jaki sposób funkcjonuje reklama. W niektórych krajach (np. w Szwecji, Irlandii, Wielkiej Brytanii) umiejętność korzystania z mediów stanowi już element programów szkolnych. Brytyjska strona internetowa kidSMAR T uczy młodzież bezpiecznego korzystania ze stron społeczności sieciowych. Kwestie oświaty wchodzą wprawdzie w zakres kompetencji państw członkowskich, jednak Komisja zdecydowała się dzisiaj zaprosić je do debaty na temat tego, w jaki sposób zwiększyć znaczenie umiejętności korzystania z mediów w programach szkolnych. Osoby korzystające z mediów muszą być świadome zagrożeń wiążących się z rozpowszechnianiem ich danych osobowych. Im lepiej potrafią się one posługiwać współczesnymi technologiami i im lepiej rozumieją zasady funkcjonowania reklamy online, tym lepiej mogą chronić swoją prywatność. Osoby, które sprawniej posługują się mediami, są też w większym stopniu zainteresowane dziedzictwem kulturowym swojego regionu bądź kraju oraz najnowszymi dziełami europejskiej kultury. Opublikowane na początku tego miesiąca sprawozdanie Komisji poświęcone sektorowi technologii cyfrowych w Europie (IP/09/1221) pokazało, że Europejczycy są coraz sprawniejszymi użytkownikami komputerów i Internetu, przy czym 60% z nich uchodzi za „umiejących korzystać z technologii cyfrowych”, co jest istotnym aspektem umiejętności korzystania z mediów. 56% wszystkich Europejczyków korzysta z Internetu co najmniej raz w tygodniu (w porównaniu z 43% w roku 2005), a wśród nich jest coraz więcej osób z grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji (zob. załącznik). Z sieci korzysta coraz więcej osób o niskim poziomie wykształcenia (62,5% w 2008 r. w porównaniu z 53,5% w roku 2005, przy czym 100% odpowiada poziomowi korzystania z sieci przez ogół populacji). Z Internetu korzysta też większa liczba bezrobotnych (wzrost z 74,4% w roku 2005 do 80,3% w roku 2008), zaś liczba kobiet korzystających z sieci jest niemal taka sama jak w przypadku ogółu populacji UE (wzrost z 88,4% w roku 2005 do 94,6% w roku 2008). Od roku 2006 liczba osób potrafiących posługiwać się komputerem i Internetem wśród kobiet, bezrobotnych i osób powyżej 55-go roku życia wzrosła o co najmniej 3% w porównaniu z sytuacją wśród ogółu populacji. Dostęp do łączy internetowych, zwłaszcza szerokopasmowych, jest dziś wprawdzie oferowany w coraz bardziej przystępnej cenie, jednak nadal 24% Europejczyków, którzy nie posiadają w domu dostępu do sieci, twierdzi, że przyczyną tego jest brak niezbędnych umiejętności. Kontekst Umiejętność korzystania z mediów oznacza zdolność do korzystania z nich oraz do rozumienia i krytycznej oceny różnych aspektów mediów i ich treści oraz porozumiewania się w różnych kontekstach. Umiejętność korzystania z mediów obejmuje wszystkie media, w tym telewizję i film, radio i nagrania muzyczne, prasę, Internet i wszelkie inne technologie cyfrowe. W 2007 r. Komisja opublikowała komunikat w sprawie umiejętności korzystania z mediów ( IP/07/1970 ), który stanowił element działań na rzecz budowy jednolitego rynku dla sektora audiowizualnego, obejmujących również dyrektywę o audiowizualnych usługach medialnych ( MEMO/08/803 ) , ustanawiającą m.in. wspólne przepisy w zakresie reklamy, a także program MEDIA 2007 służący wsparciu europejskiej kinematografii ( IP/07/169 ). Komisja wspiera również umiejętności korzystania z mediów poprzez projekty promujące znajomość dzieł sztuki filmowej w ramach działania przygotowawczego MEDIA International . Inicjatywa ta zachęca do podejmowania działań mających na celu zaznajomienie, zwłaszcza młodzieży, z dziełami kinematograficznymi i audiowizualnymi powstającymi w krajach nienależących do Unii Europejskiej. Dzisiejsze zalecenie Komisji dotyczące umiejętności korzystania z mediów jest dostępne pod adresem: http://ec.europa.eu/avpolicy/media_literacy/index_en.htm Sprawozdanie poświęcone konkurencyjności Europy w dziedzinie technologii cyfrowych można znaleźć pod adresem: http://ec.europa.eu/i2010 Annex Europe's most active Internet users live in Scandinavia Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals 24% of the unconnected say they are not online because they do not know how to use the web Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals Computer and internet skills development in the EU from 2005 to 2007 Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Commission study, Digital Literacy Review - Public policies and stakeholders initiatives in support of Digital Literacy Index composition: No skills = 0 of 6 skills performed, low level of skills = 1-2 of 6 skills performed, medium or high level of skills = 3-6 of 6 skills performed. The 6 skills looked at are the following: a) Copying or moving a file or folder b) Using copy and paste tools to duplicate or move information within a document c) Using basic arithmetic formulas in a spreadsheet d) Compressing (or zipping) files e) Connecting and installing new devices, e.g. a printer or a modem f) Writing a computer program using a specialised programming language Related to questions E3 for computer skills and E4 for internet skills in the Eurostat Community Survey on ICT usage in Households and by Individuals. See annex 1 and 2 for exact data and breakdowns. Note that index skill questions regarding computer skills differed in 2005 with the simple item related to the ability to use a mouse to open programs being substituted with the somewhat more demanding item related to the ability to connect and install new devices such as a printer or a modem. Percentages of all individuals aged 16-74. Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals