IP/09/1710 13 Νοεμβρίου 2009 Περιβάλλον : Ο Επίτροπος Δήμας δηλώνει ότι η διατήρηση της ευρωστίας των οικοσυστημάτων είναι οικονομικά συμφέρουσα και έχει ζωτική σημασία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ο αρμόδιος για το περιβάλλον Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σταύρος Δήμας θα υπογραμμίσει σήμερα τη σημασία που έχει η αναγνώριση των οφελών που αποκομίζουμε από τη φύση, ώστε να μεριμνήσουμε για την αποτελεσματικότερη προστασία τους. Η φύση παρέχει, και μάλιστα δωρεάν, πολλαπλές υπηρεσίες, όπως είναι η ρύθμιση των υδατικών συστημάτων, η προστασία από τις πλημμύρες και η αποθήκευση του άνθρακα. Οι αυξανόμενες πιέσεις που ασκούνται στα οικοσυστήματα ανά την υφήλιο διακυβεύουν την παροχή πολλών από τις υπηρεσίες αυτές. Αν και υπάρχουν τεχνολογικές λύσεις ικανές να υποκαταστήσουν ορισμένες από τις εν λόγω υπηρεσίες, αυτές είναι συνήθως ιδιαίτερα δαπανηρές. Η προστασία και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας συνιστά επομένως ένα ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση προς μια περισσότερο αειφόρο οικονομία, ιδίως επειδή η βιοποικιλότητα θα συμβάλει καθοριστικά στην επιτυχή αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ο Επίτροπος Δήμας θα δημοσιοποιήσει τις διαπιστώσεις μιας καίριας έκθεσης που συντάχθηκε στο πλαίσιο της σημαντικότατης ανεξάρτητης παγκόσμιας μελέτης TEEB (από τα αρχικά των λέξεων The Economics of Ecosystems and Biodiversity – Οι οικονομικές παράμετροι των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας) την οποία συγχρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο επικεφαλής της μελέτης Pavan Sukhdev θα παρουσιάσει επίσης την έκθεση της TEEB που απευθύνεται στους πολιτικούς ιθύνοντες. Ο Επίτροπος Δήμας δήλωσε: «Οι διαπιστώσεις της έκθεσης TEEB είναι σαφείς: η ανεπαρκής προστασία της φύσης οφείλεται συχνά στην αδυναμία μας να αντιληφθούμε την αξία της. Πρέπει να μάθουμε να εκτιμούμε τη φύση αν θέλουμε να την προστατεύσουμε αποτελεσματικότερα. Πολύ συχνά θεωρείται ότι η φύση έχει μικρό - ή και μηδενικό - οικονομικό ειδικό βάρος, στην πραγματικότητα όμως στηρίζει και ενισχύει τις οικονομίες και τις κοινωνίες μας, ενώ είναι επίσης σε θέση να μας προστατεύσει αποτελεσματικά από την κλιματική αλλαγή. Δεν θα κατορθώσουμε να μετριάσουμε την αλλαγή του κλίματος ή να προσαρμοστούμε σ’ αυτή αν δεν προστατεύσουμε τα πολύτιμα οικοσυστήματα, όπως εξάλλου δεν θα επιτύχουμε την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας αν δεν μπορέσουμε να προλάβουμε την εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής σε επικίνδυνα επίπεδα.» Ο επικεφαλής της μελέτης TEEB , κ. Pavan Sukhdev , δήλωσε σχετικά: «Η έλλειψη οικονομικής ορατότητας των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας αποτελεί σημαντικό παράγοντα συμβολής στην ανησυχητική απώλειά τους, παρά την τεράστια οικονομική αξία τους για την κοινωνία . Οι φυσικοί πόροι και το φυσικό κεφάλαιο που διαθέτουμε είναι εξίσου σημαντικά με τους ανθρωπογενείς πόρους ή το υλικό κεφάλαιο . Η αναγνώριση και ενθάρρυνση των οφελών που αποφέρει στην κοινωνία το φυσικό κεφάλαιο πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα στη χάραξη πολιτικής . » Φύση – μια οικονομικά αποδοτική επένδυση Η έκθεση καταδεικνύει ότι η επένδυση στην προστασία των οικοσυστημάτων μπορεί να αποδειχθεί πολύ συμφέρουσα οικονομικά. Ένα ευρύ φάσμα κλάδων της οικονομίας στηρίζεται στην φύση, η οποία διευρύνει τις δυνατότητες μακροπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης. Η ικανότητα της φύσης να παρέχει υπηρεσίες ζωτικής σημασίας, όπως είναι το γλυκό νερό και η ρύθμιση του κλίματος, είναι συχνά λιγότερο δαπανηρή από τις επενδύσεις σε τεχνολογικές λύσεις. Ο καθορισμός προστατευόμενων περιοχών – ακρογωνιαίος λίθος των πολιτικών μας για τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος – πέρα από το ότι ωφελεί τη φύση, είναι δυνατόν να αποφέρει σημαντικά κέρδη. Στη Σκωτία, επί παραδείγματι, υπολογίζεται ότι τα δημόσια οφέλη από την προστασία του δικτύου Natura 2000 (το ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών) είναι τριπλάσια του κόστους του. Η προστασία της φύσης συνιστά επίσης τον οικονομικά αποδοτικότερο τρόπο μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής σ’ αυτή. Παρά τις προσπάθειες μετριασμού της, η αλλαγή του κλίματος προβλέπεται να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης φυσικών καταστροφών. Θα είναι απαραίτητες επενδύσεις σε υγιή οικοσυστήματα για την προστασία από φαινόμενα όπως οι πλημμύρες και οι καταιγίδες. Οι επενδύσεις καθίστανται μάλιστα ελκυστικότερες εάν ληφθεί υπόψη ολόκληρο το φάσμα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Οι διαπιστώσεις της έκθεσης υπογραμμίζουν επίσης την ανάγκη επίτευξης συμφωνίας στην Κοπεγχάγη για τη χρηματοδότηση μέτρων περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) που οφείλονται στην αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών στις τροπικές χώρες (μέσω του συστήματος REDD από τα αρχικά των λέξεων Reducing emissions from deforestation and forest degradation - Μείωση των εκπομπών που οφείλονται στην αποψίλωση και στην υποβάθμιση των δασών). Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών ευθύνονται για το 20% περίπου των παγκόσμιων εκπομπών CO 2 – ποσοστό υψηλότερο εκείνου που αντιπροσωπεύουν συλλογικά όλα τα όλα είδη μέσων μεταφοράς. Επιθυμία της ΕΕ είναι να τεθούν στη συμφωνία της Κοπεγχάγης οι εξής στόχοι: περιορισμός της αποψίλωσης των τροπικών δασών, έως το 2020, κατά το ήμισυ τουλάχιστον σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, καθώς και πλήρης ανάσχεση της απώλειας δασικών εκτάσεων παγκοσμίως έως το 2030. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αύξηση της χρηματοδότησης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, περιλαμβάνει διατάξεις για τον τερματισμό της αποψίλωσης των δασών (βλ. δελτίο Τύπου IP /09/1297 ). Προκλήσεις για το μέλλον Η έκθεση επισημαίνει δύο βασικές προκλήσεις για τους πολιτικούς ιθύνοντες. Η πρώτη είναι να κατανοήσουν την αξία των οικοσυστημάτων, της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων που διαθέτουμε και να τη συνεκτιμήσουν στις αποφάσεις που λαμβάνουν σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα (τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο). Η δεύτερη είναι να αντιδράσουν αποτελεσματικά και να προσαρμόσουν τις λύσεις στις ανάγκες των διαφόρων οικονομιών και κοινωνιών. Η καλύτερη κατανόηση και η αποτίμηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, με στόχο τη στήριξη των εκτιμήσεων των ολοκληρωμένων πολιτικών θεωρούνται καίρια στοιχεία μιας μακροπρόθεσμης λύσης. Ιστορικό Η μελέτη TEEB δρομολογήθηκε από τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως απάντηση στην πρόταση που διατυπώθηκε το 2007 από τους υπουργούς περιβάλλοντος της ομάδας χωρών G 8+5 στο Πότσδαμ της Γερμανίας για μια ανεξάρτητη παγκόσμια μελέτη των οικονομικών παραμέτρων της απώλειας της βιοποικιλότητας. Εκτελείται υπό την αιγίδα του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον ( UNEP ) και στη χρηματοδότησή της συμμετέχουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, στις οποίες προστέθηκαν πρόσφατα η Νορβηγία, οι Κάτω Χώρες και η Σουηδία. Δελτίο Τύπου του UNEP και όλες οι εκθέσεις TEEB διατίθενται στον δικτυακό τόπο www . teebweb . org . Η συνέντευξη Τύπου θα παραχωρηθεί στις 14.00 στο ξενοδοχείο Sofitel Brussels Europe , 1 Place Jourdan , Βρυξέλλες. Διατίθεται βίντεο ειδήσεων στη διεύθυνση: http :// www . tvlink . org / media . php ? type = video & chid =11& titleleft = Environment & order _ by = date & chid =11& offset =5