IP/09/1072 Brussel, 2 juli 2009 Staatssteun: Commissie actualiseert regels overheidsfinanciering publieke omroepen De Commissie heeft een nieuwe mededeling goedgekeurd over staatssteun om publieke omroepen te financieren. Deze mededeling biedt een duidelijk kader voor de ontwikkeling van publiekeomroepdiensten en versterkt de rechtszekerheid voor investeringen van zowel publieke als particuliere media. De nieuwe mededeling vervangt de omroepmededeling van de Commissie van 2001 (zie IP/01/1429 ). De belangrijkste veranderingen zijn onder meer dat de nadruk sterker ligt op verantwoording en een daadwerkelijke controle op het nationale niveau, met een transparante beoordeling van de totale impact van door de overheid gefinancierde nieuwe-mediadiensten. Eurocommissaris voor Concurrentiebeleid Neelie Kroes: "De nieuwe mededeling biedt het juiste evenwicht tussen de belangen van publieke en particuliere media, wat zal zorgen voor gezonde concurrentie in de erg snel evoluerende mediaomgeving - in het belang van de Europese burgers. Publieke omroepen zullen hun voordeel kunnen doen met de ontwikkeling van digitale technologie en internetdiensten om op alle platforms diensten van hoge kwaliteit aan te bieden, zonder dat de concurrentie buitensporig wordt verstoord, ten koste van andere mediaspelers." Eurocommissaris voor Informatiemaatschappij en media Viviane Reding: "Nu deze mededeling is goedgekeurd krijgt de mediasector extra rechtszekerheid en zorgen we voor eerlijke concurrentie tussen publieke omroepen en particuliere media. Het is een van de belangrijkste doelstellingen van de Commissie om een wervelend medialandschap in de onlineomgeving te behouden. Daarom mag het onlineaanbod van publieke omroepen de mededinging niet verstoren - ten koste van het aanbod van onlinediensten en printmedia. De vandaag goedgekeurde mededeling speelt duidelijk en doeltreffend in op deze doelstelling." De belangrijkste veranderingen in de nieuwe mededeling zijn: de ex-ante controle op significant nieuwe diensten die publieke omroepen lanceren (waarbij de marktimpact van dergelijke nieuwe diensten wordt afgewogen tegen hun waarde voor de samenleving); meer duidelijkheid wat betreft het opnemen van betaaldiensten in de publieke taak; meer daadwerkelijke controle op overcompensatie en meer toezicht op de uitvoering van de publieke taak op het nationale niveau; meer financiële flexibiliteit voor publieke omroepen. De mededeling wil zorgen voor publiekeomroepdiensten van hoge kwaliteit op uiteenlopende platforms - van internet tot schermen in openbare ruimten. Bovendien zullen Europese burgers en stakeholders, vooraleer nieuwe omroepdiensten in de markt worden gezet, hun mening kunnen kenbaar maken tijdens publieke raadplegingen. Ten slotte zal het nu zo zijn dat over de besteding van de overheidsmiddelen in deze sector voortaan meer verantwoording wordt afgelegd aan de burgers-belastingbetalers. Ook zal de besteding van deze middelen transparanter en evenrediger verlopen. Deze nieuwe mededeling komt er na uitgebreide publieke raadplegingen (zie IP/08/24 , IP/08/1626 en IP/09/564 ). Zij bouwt ook voort op de basisbeginselen voor de financiering van de publieke omroep uit het Protocol van Amsterdam (zie verder onder het kopje Achtergrond). Met name erkent de mededeling dat de lidstaten over een beoordelingsbevoegdheid beschikken om de taak van publieke omroepen af te bakenen en dat de opdracht van de Commissie beperkt blijft tot het beschermen van een eerlijke mededinging. De tekst van de mededeling is te vinden onder: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/specific_rules.html#broadcasting De definitieve versie van de mededeling verschijnt in het EU-Publicatieblad en wordt van kracht op het tijdstip van publicatie. Achtergrond In Europa ontvangen publieke omroepen jaarlijks meer dan 22 miljard EUR aan omroepbijdragen of rechtstreekse overheidssteun. Daarmee staan zij - na de landbouw en de transportsector - nummer drie op de lijst van sectoren die staatssteun ontvangen. Het Protocol bij het Verdrag van Amsterdam 1 verduidelijkt dat "het publiekeomroepstelsel in de lidstaten rechtstreeks verband houdt met de democratische, sociale en culturele behoeften van iedere samenleving". Het garandeert de lidstaten het recht om hun publieke omroep te financieren voor zover deze financiering wordt verleend voor het vervullen van de publieke opdracht zoals toegekend, bepaald en georganiseerd door iedere lidstaat, en voor zover deze financiering niet ten koste gaat van het handelsverkeer en de mededinging in de EU. De Commissie heeft, o m duidelijk te maken hoe dit Protocol volgens haar moet worden geïnterpreteerd, in 2001 eerst een mededeling betreffende de toepassing van de regels inzake staatssteun op openbare omroepen gepubliceerd (zie IP/01/1429 ). Sindsdien heeft zij in meer dan 20 beschikkingen of besluiten de toepassing van deze regeling verder verduidelijkt. Deze beschikkingspraktijk heeft de beginselen van de mededeling van 2001 in een aantal opzichten verrijkt. Een overzicht van deze individuele beschikkingen of besluiten is te vinden onder: http://ec.europa.eu/competition/sectors/media/decisions_psb.pdf . In de meest recente beschikkingen of besluiten over staatssteun voor publieke omroepen in Duitsland (zie IP/07/543 en MEMO/07/150 ), Ierland (zie IP/08/317 ) en België (zie IP/08/316 ) is de benadering van de Commissie terug te vinden, met name wat betreft de omschrijving van de publieke taak in de nieuwe mediaomgeving, wanneer omroepen bijvoorbeeld websites exploiteren en via mobieltjes uitzenden. 1 : http://europa.eu/eur-lex/nl/treaties/selected/livre347.html