IP/09/ 1703 Bruksela, dnia 12 listopada 2009 r. Zmiany klimatu: sprawozdanie okresowe pokazuje, że UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia – nawet z nadwyżką – celów z Kioto w zakresie emisji Jak wynika z przygotowanego przez Komisję rocznego sprawozdania z postępów w ograniczaniu emisji Unia Europejska jest na dobrej drodze, aby zrealizować swoje zobowiązania wynikające z protokołu z Kioto w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Najnowsze prognozy wskazują, że UE-15 zrealizuje swój 8 proc. cel w zakresie ograniczenia emisji w ramach protokołu z Kioto; 10 z pozostałych 12 państw członkowskich UE również podjęło indywidualne zobowiązania w ramach protokołu. Z prognoz wynika, że państwa te ograniczą swoje emisje o 6 do 8 proc. poniżej poziomów w roku bazowym. Zostanie to osiągnięte dzięki połączeniu stosowanych już strategii i środków politycznych, oraz dzięki zakupowi kredytów emisji pochodzących z projektów w państwach trzecich, zakupowi uprawnień i kredytów przez podmioty uczestniczące we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i działaniom w sektorze leśnictwa, w wyniku których dwutlenek węgla jest pochłaniany z atmosfery. Stavros Dimas, unijny komisarz ds. środowiska, stwierdził: „Prognozy te potwierdzają w jeszcze większym stopniu wiodącą rolę Unii w wywiązywaniu się z międzynarodowych zobowiązań na rzecz walki ze zmianami klimatu. Pokazują one, że UE-15 jest na dobrej drodze, by osiągnąć swój cel wyznaczony na lata 2008-2012 w ramach protokołu z Kioto. A wraz z przyjętym na początku tego roku pakietem klimatyczno-energetycznym UE wdrożyła już najważniejsze środki służące znacznie większemu ograniczeniu emisji do 2020 r., czyli o co najmniej 20 proc. poniżej poziomów z 1990 r. Żaden inny region na świecie nie może pochwalić się takimi osiągnięciami. Jednak 20 proc. ograniczenie emisji nie wystarczy, by zapobiec zagrażającym nam zmianom klimatu. Dlatego więc UE opowiada się za podniesieniem celu ograniczenia do 30 proc. pod warunkiem, że inne kraje odpowiedzialne za największą ilość emisji wniosą równy wkład w ambitne cele globalnego porozumienia w kwestii zmian klimatu na grudniowym spotkaniu w Kopenhadze. Istotne jest, by nasi partnerzy w krajach uprzemysłowionych i w dużych wschodzących gospodarkach świadomie przyjęli swoje zobowiązania.” Zobowiązania z Kioto Na mocy protokołu z Kioto 15 krajów, będących w momencie jego zawarcia państwami członkowskimi UE (UE-15), zobowiązanych jest do zmniejszenia w latach 2008-2012 łącznej ilości emitowanych gazów cieplarnianych do poziomu 8 proc. poniżej poziomów w wybranym roku bazowym (rok 1990 w większości przypadków). To podjęte wspólnie zobowiązanie przełożyło się na zróżnicowane cele w zakresie krajowych wielkości emisji dla każdego z 15 państw członkowskich, które są wiążące dla tych krajów na mocy prawa UE. Nie ma natomiast określonych wspólnych celów dla państw UE-27. Na mocy protokołu z Kioto dziesięć z dwunastu państw członkowskich, które przystąpiły do UE w 2004 r. i w 2007 r., zobowiązało się do zmniejszenia emisji w latach 2008-2012 o 6 lub 8 proc. względem poziomów roku bazowego. Jedynie Cypr i Malta nie wyznaczyły żadnych celów. Prognozy dla UE-15 i UE-27 Jak już informowano w maju (zob. IP/09/851 ), w 2007 r. – ostatnim roku, w odniesieniu do którego dostępne są pełne dane – poziomy emisji gazów cieplarnianych w UE-15 były o 5,0 proc. niższe od poziomów odnotowanych w roku bazowym. Spadek ten nastąpił pomimo około 44 proc. wzrostu gospodarczego w tym samym okresie. W całej UE-27 w okresie pomiędzy rokiem bazowym a 2007 r. poziom emisji zmniejszył się o 12,5 proc. Europejska Agencja Środowiska szacuje ponadto, że w 2008 r. w państwach członkowskich UE-15 nastąpił dalszy spadek emisji, który wyniósł 6,2 proc. poniżej poziomów w roku bazowym. Szacuje się, że poziom emisji w UE-27 jest w tej chwili o 13,6 proc. niższy od poziomu w roku bazowym. Z okresowego sprawozdania Komisji 1 , opierającego się na najnowszych prognozach 2 państw członkowskich, wynika, że dotychczas wprowadzone w życie programy i środki powinny doprowadzić w krajach UE-15 do roku 2010, czyli do połowy okresu realizacji zobowiązań 2008-2012, do zmniejszenia emisji do poziomu 6,9 proc. poniżej poziomów roku bazowego. Realizacja przez 10 spośród państw członkowskich UE-15 planów zakupu kredytów wynikających z realizacji projektów na rzecz ograniczenia emisji w państwach trzecich, na mocy przewidzianych w protokole z Kioto trzech mechanizmów rynkowych – międzynarodowego handlu uprawnieniami, mechanizmu czystego rozwoju i mechanizmu wspólnego wdrażania – przyniosłaby dalszą redukcję o 2,2 proc. Tym samym całkowita redukcja wyniosłaby około 9,0 proc 3 ., a zatem zobowiązanie UE podjęte w ramach protokołu z Kioto zostałoby zrealizowane z nadwyżką. Oczekuje się, że zakup uprawnień i kredytów przez operatorów uczestniczących w EU ETS doprowadzi do dalszej redukcji emisji o 1,4 proc. Planowane zalesianie i ponowne zalesianie prowadzące do powstania biotopów pochłaniających dwutlenek węgla z atmosfery przyniosłyby dodatkową redukcję rzędu 1,0 proc. Rozważane pełne wdrożenie dodatkowych strategii i środków politycznych przyniosłoby dalsze zmniejszenie w wysokości do 1,6 proc. Całkowita redukcja emisji wyniosłaby zatem około 13,1 proc. 3 , dając szeroki margines bezpieczeństwa dla realizacji 8 proc. celu w zakresie ograniczenia emisji. Z prognoz wynika, że wszystkie państwa UE-12, które wyznaczyły sobie cel w ramach protokołu z Kioto, cel ten osiągną, lub nawet osiągną go z nadwyżką. Panująca niepewność co do czasu trwania i dotkliwości skutków recesji gospodarczej, a także jej wpływu na poziom emisji, może w przyszłości doprowadzić do zrewidowania prognoz w momencie, kiedy sytuacja stanie się jaśniejsza. Prognozy niektórych państw członkowskich mogą ponadto podawać zaniżoną wartość przyszłej redukcji emisji, gdyż nie uwzględniają one wpływu wspólnotowego pakietu klimatyczno-energetycznego przyjętego na początku tego roku (zob. IP/09/628 ). Również metoda wykorzystywana do szacowania wpływu EU ETS wymaga dalszego udoskonalenia. By sporządzać dokładniejsze prognozy dotyczące wpływu systemu EU ETS, konieczne są sprawdzone i spójne metody i założenia. Prognozy dotyczące emisji gazów cieplarnianych należy rozważyć w perspektywie już osiągniętego rzeczywistego ograniczenia emisji, które w okresie 1990-2007 wyniosło -9 proc. w UE-27 i -4 proc. w UE-15. Zatem aby do 2020 r. osiągnąć 20 lub 30 proc. cel ograniczenia emisji w całej UE należy w przyszłości znacznie zwiększyć wysiłki na rzecz realizacji tego celu. Dodatkowe informacje: Sprawozdanie okresowe jest dostępne na stronie internetowej http://ec.europa.eu/environment/climat/gge_progress.htm DG ds. środowiska poświęconej zmianom klimatu: http://ec.europa.eu/environment/climat/home_en.htm Komunikat prasowy Europejskiej Agencji Środowiska: http://www.eea.europa.eu/pressroom/newsreleases Projected EU-15 4 emissions for non-ETS sectors expressed as annual average 2008-2012 Member State Base-year emissions (BY) Kyoto or burden-sharing target Projections of non-ETS emissions with existing policies and measures Projections of non-ETS emissions with additional policies and measures Kyoto or burden-sharing target for the non-ETS sectors Removals from carbon sink activities Use of Kyoto mechanisms at government level Kyoto target for the non-ETS sectors, including carbon sinks and Kyoto mechanisms Gap between non-ETS projections with existing policies and measures and initial Kyoto target Gap between non-ETS projections with additional policies and measures and Kyoto target including carbon sinks and Kyoto mechanisms Annual average 2008-2012 Annual average 2008-2012 Annual average 2008-2012 Annual average 2008-2012 Annual average 2008-2012 Annual average 2008-2012 Annual average 2008-2012 Annual average 2008-2012 Mt CO 2 -eq. Mt CO 2 -eq. % change from BY Mt CO 2 -eq. Mt CO 2 -eq. Mt CO 2 -eq. % of base-year emissions Mt CO 2 -eq. % of base-year emissions Mt CO 2 -eq. % of base-year emissions Mt CO 2 -eq. % of base-year emissions Mt CO 2 -eq. % of base-year emissions Mt CO 2 -eq. % of base-year emissions Austria 79,0 68,8 -13,0% 59,1 57,9 38,1 48,2% 0,7 0,9% 9,0 11,4% 47,8 60,4% 21,0 26,6% 10,2 12,9% Belgium 145,7 134,8 -7,5% 79,9 79,7 76,3 52,4% 0,0 0,0% 4,4 3,0% 80,7 55,4% 3,6 2,5% -1,1 -0,7% Denmark 69,3 54,8 -21,0% 36,4 36,4 30,3 43,7% 2,2 3,2% 4,2 6,1% 36,7 52,9% 6,2 8,9% -0,2 -0,3% Finland 71,0 71,0 0,0% 35,4 34,9 33,4 47,1% 0,6 0,8% 1,4 2,0% 35,4 49,9% 1,9 2,7% -0,6 -0,8% France 563,9 563,9 0,0% 409,5 382,0 431,1 76,5% 4,1 0,7% 0,0 0,0% 435,2 77,2% -21,6 -3,8% -53,2 -9,4% Germany 1.232,4 973,6 -21,0% 463,2 443,7 520,5 42,2% 4,5 0,4% 0,0 0,0% 525,1 42,6% -57,3 -4,7% -81,4 -6,6% Greece 107,0 133,7 25,0% 63,9 61,5 64,6 60,4% 1,1 1,1% 0,0 0,0% 65,8 61,5% -0,7 -0,7% -4,3 -4,0% Ireland 55,6 62,8 13,0% 49,9 46,4 40,5 72,9% 2,2 4,0% 3,6 6,5% 46,4 83,4% 9,4 16,8% 0,0 0,0% Italy 516,9 483,3 -6,5% 316,3 308,1 281,6 54,5% 10,2 2,0% 17,1 3,3% 308,9 59,8% 34,7 6,7% -0,8 -0,2% Luxembourg 13,2 9,5 -28,0% 10,6 10,4 7,0 53,1% 0,0 0,0% 3,7 28,1% 10,7 81,2% 3,6 27,2% -0,3 -1,9% Netherlands 213,0 200,3 -6,0% 125,1 125,1 112,8 52,9% 0,1 0,1% 13,0 6,1% 125,9 59,1% 12,4 5,8% -0,8 -0,4% Portugal 60,1 76,4 27,0% 50,9 50,4 41,6 69,1% 4,7 7,7% 4,8 8,0% 51,1 84,9% 9,4 15,6% -0,7 -1,1% Spain 289,8 333,2 15,0% 226,6 217,4 180,9 62,4% 5,8 2,0% 31,8 11,0% 218,6 75,4% 45,7 15,8% -1,2 -0,4% Sweden 72,2 75,0 4,0% 43,7 42,9 52,2 72,4% 2,1 3,0% 0,0 0,0% 54,4 75,4% -8,6 -11,9% -11,5 -16,0% United Kingdom 776,3 679,3 -12,5% 362,2 362,2 433,1 55,8% 4,0 0,5% 0,0 0,0% 437,1 56,3% -70,9 -9,1% -74,9 -9,6% EU-15 4.265,5 3.924,3 -8,0% 2.335,7 2.266,0 2.348,0 55,0% 42,4 1,0% 93,1 2,2% 2.483,5 58,2% -12,3 -0,3% -217,4 -5,1% 1 : Postęp w realizacji celów z Kioto. Komunikat Komisji. COM(2009) 630 2 : Na podstawie zestawu prognoz przygotowanych przez Europejską Agencję Środowiska. 3 : Wartość zaokrąglona. 4 : As a majority of EU-12 Member States did not submit differentiated emission projections for the ETS and the non-ETS sectors, they are not included in the table.