IP/09/665 Bruksela, dnia 29 kwietnia 2009 r.Modernizacja unijnego finansowania badań naukowych jest na dobrej drodzeW dniu dzisiejszym Komisja Europejska przedstawiła sprawozdanie w sprawie postępów z dwóch pierwszych lat realizacji siódmego wspólnotowego programu ramowego na rzecz badań i rozwoju (7. PR), który obowiązuje do 2013 r. Największy dotychczas unijny program finansowania badań naukowych, dysponujący siedmioletnim budżetem wynoszącym 54 mld euro, okazał się właściwą odpowiedzią na potrzeby ekonomiczne i społeczne UE. Jego struktura i stworzone przez niego nowe instrumenty są pomocne w podejmowaniu przez Unię Europejską stojących przed nią wyzwań. Priorytetowe obszary działania, takie jak środowisko, energia i nanotechnologie, przyczyniają się do tworzenia zrównoważonej, niskoemisyjnej gospodarki, a także sterowanych przez przemysł platform technologicznych służących do wyznaczenia tematyki odpowiadającej potrzebom przemysłu w perspektywie długoterminowej. Europejska Rada ds. Badań Naukowych wspiera naszych najlepszych naukowców w osiągnięciu jak najwyższego poziomu doskonałości na arenie międzynarodowej. W wyniku Wspólnych Inicjatyw Technologicznych powstają nowe przedsięwzięcia publiczno-prywatne o niespotykanym dotychczas wymiarze technologicznym i finansowym. Siódmy program ramowy stanowi dla Unii Europejskiej cenny atut w walce z obecnym kryzysem: do 2013 r. przeznaczony na niego budżet zwiększa się o 13% rocznie. W sprawozdaniu podkreśla się wyzwania, przed którymi stoi ten program, takie jak mobilizacja nowych państw członkowskich, udział małych i średnich przedsiębiorstw oraz uproszczenie procedur administracyjnych. Janez Potočnik, komisarz UE ds. nauki i badań naukowych powiedział: „Kryzys ekonomiczny stanowi doskonałą okazję do sprawdzenia efektywności naszych programów. Z zadowoleniem stwierdzam, że siódmy program ramowy zdał pomyślnie ten egzamin: stanowi on zastrzyk nowych środków finansowych na wsparcie badań, gdyż jego budżet roczny w latach 2007 -2013 wzrośnie dwukrotnie, a także jest bodźcem dla państw członkowskich i przemysłu do podejmowania podobnych działań. Siódmy program ramowy jest jednym z najważniejszych instrumentów, jakimi dysponuje Unia Europejska, aby wyjść z kryzysu w sposób bardziej ekologiczny i inteligentny. Swoboda występowania o finansowanie unijne oraz pomyślne uruchomienie nowych instrumentów w dziedzinie badań i rozwoju W ciągu dwóch pierwszych lat trwania programu, spośród 25 000 wniosków, które osiągnęły etap ostatecznej oceny, 5 500 wniosków otrzymało dotacje o łącznej wysokości 10 mld euro. Nowa Europejska Rada ds. Badań Naukowych stanęła w obliczu zwiększonego zainteresowania finansowaniem – na pierwsze zaproszenia do składania wniosków odpowiedziało 11 000 kandydatów. Przyznano ponad 600 dotacji unijnym naukowcom spełniającym kryterium doskonałości. W odpowiedzi na potrzeby branży przemysłowej w zakresie rozwoju strategicznych technologii rozpoczęto realizację pięciu partnerstw publiczno-prywatnych. Dzięki nowemu mechanizmowi finansowania opartemu na podziale ryzyka, zarządzanemu wspólnie z EBI, przyznano pożyczki w wysokości 2 mld euro na inwestycje wysokiego ryzyka w dziedzinie badań i rozwoju. Urzeczywistnienie europejskiej przestrzeni badawczej Celem ogólnym siódmego programu ramowego jest tworzenie jednolitego rynku badań naukowych oraz wsparcie otwartego modelu innowacyjności. Program ten wspiera współpracę transgraniczną, przepływ wiedzy dzięki dotacjom wspierającym mobilność oraz rozwój badań naukowych i potencjału innowacyjnego w UE poprzez wspieranie infrastruktur badawczych. Ponad jedna trzecia wszystkich przedłożonych wniosków (36,7%) dotyczyła programu wspierającego współpracę w zakresie badań i rozwoju, a na kolejnym miejscu znalazł się program na rzecz mobilności naukowców (23,5%). Stymulowanie zrównoważonego rozwoju i gospodarki W pierwszych dwóch latach 44% budżetu na współpracę w zakresie badań i rozwoju przeznaczono na badania interdyscyplinarne w tematach dotyczących środowiska, energii, rolnictwa, transportu, nanotechnologii i technologii informacyjno-komunikacyjnych, wspierając w ten sposób odnowioną unijną strategię zrównoważonego rozwoju. Siódmy program ramowy, jako część europejskiego planu naprawy gospodarczej, będzie wspierał ekologiczność unijnego przemysłu samochodowego, sektora produkcji i budownictwa, dzięki stworzeniu trzech partnerstw publiczno-prywatnych w zakresie badań naukowych i rozwoju. Otwarcie unijnego sektora badań na świat Wzmocniona współpraca międzynarodowa o bardziej strategicznym charakterze stanowi jeden z priorytetów siódmego programu ramowego. Przyłączyły się do niego na zasadzie stowarzyszenia nowe kraje, co zwiększyło ich łączną liczbę do dwunastu. Podpisano Partnerstwo UE-Afryka na rzecz nauki, społeczeństwa informacyjnego i przestrzeni kosmicznej. Międzynarodowa współpraca naukowa pogłębiła się dzięki uruchomieniu międzynarodowego eksperymentalnego reaktora termojądrowego (ITER). Ograniczenie formalności administracyjnych Dzięki siódmemu programowi ramowemu dokonano postępów w zmniejszeniu formalności administracyjnych, w szczególności poprzez nowy fundusz gwarancyjny i centralny system rejestracji. Powołano dwie nowe agencje wykonawcze, których zadaniem jest skuteczne wdrażanie unijnych programów w zakresie badań naukowych: Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych i Europejską Radę ds. Badań Naukowych (ERBN). Procesy kontroli zostały udoskonalone i uproszczone. Planowane działania Niektóre kwestie wymagają większej uwagi, jak na przykład relatywnie słabe uczestnictwo MŚP. Mógłby również ulec poprawie udział naukowców z nowych krajów członkowskich. Postęp w uproszczeniu oraz efektywne działanie nowych instrumentów mogą wymagać zmiany podstawowych zasad. W celu dalszego usprawnienia siódmego programu ramowego Komisja zasięgnie opinii niezależnej grupy ekspertów, która do jesieni 2010 r. przeprowadzi okresową ocenę tego programu. Komisja przyjęła dzisiaj również odpowiedź na ocenę ex-post szóstego programu ramowego, która stanowi kolejny wkład do międzyokresowej oceny funkcjonowania. Pełny tekst komunikatu oraz sprawozdanie z oceny dotyczącej szóstego programu ramowego można znaleźć na stronie: http://ec.europa.eu/research/index.cfm?pg=reports Zob. również dokument MEMO/09/209 (Q&A).